16 Kasım 2026, Pazartesi İstanbul 11° Çok bulutlu
DOLAR 50,3957 %0,05 EURO 55,5912 %0,02 ALTIN 6.281,50 %0,02 BORSA 11.842,82 %0,00
Özgür Manşet Yazarlar
Siyaset

Kanser Hastalarının İlaçlarına Erişiminde Yargı Engelleri: Yaşam Hakkı mı, Ekonomik Kayıp mı?

31 Ekim 2026 08:24

Türkiye’de kanser tedavisi gören binlerce hasta, hayati önem taşıyan ve yüksek maliyetli ilaçlara erişimde büyük zorluklar yaşıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) karşılamadığı bu ilaçlar için yapılan hukuki başvurular da sonuçsuz kalıyor.

İleri evre kanser hastalarının kendi imkanlarıyla ulaşamadığı ilaçlar SGK tarafından karşılanmıyor. Bu durum, hastaların yargı yoluna başvurmasına neden oluyor. Daha önce bazı mahkemeler, hastaların yaşam hakkını ve tedavinin gecikmesi halinde ortaya çıkabilecek tehlikeleri dikkate alarak ilaç bedellerinin dava sonuçlanıncaya kadar SGK tarafından karşılanmasına hükmetmişti. Ancak, bazı mahkemeler bu tür talepleri, davanın sonucunu önceden belirleyeceği gerekçesiyle reddediyordu.

Yargıtay’dan Tedbir Kararlarına Dar Yorum

Bu farklılıkların giderilmesi amacıyla Yargıtay 10’uncu Hukuk Dairesi, 6 Aralık 2024’te aldığı bir kararla, ilaç bedelinin geçici olarak karşılanmasına yönelik ihtiyati tedbir taleplerine ilişkin davalarda “tedbir kararı verilemeyeceğine” hükmetti. Kararda, ihtiyati tedbir verilmesi için ilacın tıbbi zorunluluğu, mevcut tedavilere göre etkinliği ve kullanılmaması halinde doğabilecek ağır sağlık zararlarına ilişkin güçlü tıbbi değerlendirmelerin aranması gerektiği belirtildi.

Karşı Oy: Yaşam Hakkı Öncelikli Olmalı

Yargıtay kararındaki karşı oyda ise yaşamsal öneme sahip ilaçların karşılanmamasının hastalar açısından geri dönülemez sonuçlar doğurabileceği vurgulandı. Yaşam ve sosyal güvenlik haklarının anayasal güvence altında olduğuna dikkat çekilen karşı oyda, devletin kişilerin yaşamını korumak için zorunlu ilaçları temin etmesi gerektiği kaydedildi. Hastanın yaşam hakkını kaybetmesi ve hastalığını yenemeyecek duruma gelmesiyle ciddi zararlar göreceğinin açık olduğu belirtilerek, ihtiyati tedbirin geçici hukuki korumanın en önemli boyutu olduğu ifade edildi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve AYM Kararları

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) benzer bir yaklaşımla yaşam riski olan bir başvuruda verdiği tedbir kararına işaret edilen karşı oyda, AİHM’in başvurucunun yaşam hakkının riske girdiğini dikkate alarak ilacın tedavisinden faydalandırılması gerektiğini hükümete bildirdiği hatırlatıldı. Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) de geçmişte kanser hastalarının mağduriyetlerini gidermeye yönelik tedbir kararları verdiği, ancak son dönemlerde koruyucu tedbir taleplerini reddetme oranının arttığı belirtildi.

Avukat Arda Efe, kanser hastalarının yaşadığı mağduriyetlere dair değerlendirmelerde bulunarak, hastaların ekonomik güçlerinin yetersizliği nedeniyle ilaçlara ulaşamadığını veya dava sonuçlanana kadar uzun süre beklemek zorunda kaldığını aktardı. Efe, “Bir hastanın yıllar sonra haklı bulunmasının, zamanında ulaşamadığı tedaviyi veya kaybettiği yaşam süresini geri getirmeyeceği unutulmamalıdır” dedi.

‘Devlet, Şirket Gözüyle Bakıyor’

Efe, Türkiye’de çalışanlar açısından zorunlu bir sigorta sistemi olduğunu hatırlatarak, devlet ve yargı makamlarının son yıllarda bu meseleye yaşam hakkı boyutuyla değil, bir şirket gözüyle baktığını savundu. Kanser ilaçlarının çoğunun ithal ve döviz üzerinden gelen pahalı ilaçlar olduğunu belirten Efe, “Bir kamu kurumunun olası ekonomik kaybı ile bir hastanın yaşamını veya sağlığını geri dönülmez biçimde kaybetme riski aynı ağırlıkta değerlendirilemez” diye konuştu.

Yasal Düzenleme Çağrısı

Mevcut Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda ihtiyati tedbir kararının düzenlendiğini söyleyen Efe, Yargıtay kararının yarattığı tedirginliği ortadan kaldırmak için kanuna bir ek fıkra eklenerek sorunun çözülebileceğini ifade etti. Efe, “Yaşam hakkının söz konusu olduğu durumlarda davanın esasına ilişkin konularda da ihtiyati tedbir verilmesine bir engel yoktur” şeklinde bir düzenlemenin sorunu kökünden çözeceğini belirtti. Meclis’in de bu konuda bir tavır alması ve yasal düzenleme yapması gerektiğini vurguladı.

KaynakBu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.
Sonraki haber

Barış Anneleri Tecride Karşı Ankara’ya Yürüyor: Abdullah Öcalan’ın Özgürlüğü Talebi Yükseliyor

İlgili haberler

tümü →
0:00 0:00