16 Kasım 2026, Pazartesi İstanbul 11° Çok bulutlu
DOLAR 50,3864 %0,01 EURO 55,6014 %0,01 ALTIN 6.286,09 %0,09 BORSA 11.842,82 %0,27
Özgür Manşet Yazarlar
Siyaset

Seyîd Rıza ve arkadaşları idamlarının 89’uncu yılında birçok kentte anıldı

15 Kasım 2026 13:42

Seyîd Rıza ve arkadaşları, idam edilişlerinin 89’uncu yıldönümünde birçok kentte düzenlenen etkinliklerle anıldı. Anmalarda, Seyîd Rıza ve arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması ve devlet arşivlerinin erişime açılması talep edildi.

Dersim’de yürüyüş ve anma

Dersim Emek ve Demokrasi Güçleri, Sanat Sokağı’ndan Seyîd Rıza Meydanı’na yürüyüş gerçekleştirdi. Yürüyüşte Türkçe ve Kürtçenin Kirmanckî lehçesinde “Seyidlerimizi unutmuyoruz. Seyîd Rıza ve arkadaşlarının mezar yerlerini ve arşivlerini açıklayın” pankartı taşındı. Yürüyüşün ardından Seyîd Rıza Meydanı’nda yapılan anmada, Dersim Tertelesi’nde katledilenler anısına saygı duruşunda bulunuldu, çeraxlar yakıldı ve lokmalar pay edildi.

Açıklamanın Kirmanckîsini Emek ve Demokrasi Güçleri adına Demokratik Alevi Dernekleri (DAD) Yöneticisi Beser Develi, Türkçesini ise Emek Partisi (EMEP) Dersim İl Başkanı Ergün Tekin okudu. Açıklamada, Dersim Tertelesi’nin halkın kimliğine, inancına, kültürüne ve tarihsel varlığına yönelik yok etme süreci olduğu belirtildi; tertele sonrası çok sayıda sorunun cevapsız kaldığı vurgulandı.

Seyîd Rıza ve arkadaşlarının bu toprakların tarihsel hafızasını ve toplumsal iradesini temsil eden önderler olduğu ifade edilen açıklamada, idam sürecinde en temel hukuk ve adil yargılanma ilkelerinin ihlal edildiği savunuldu. Yargılananlara etkin savunma hakkı ve avukat desteği sağlanmadığı, Türkçe bilmeyen sanıkların kendi anadillerinde savunma yapabilmeleri ve yargılamayı anlayabilmeleri için gerekli tercüman imkânının tanınmadığı belirtildi.

Açıklamada ayrıca devlet arşivlerinin eksiksiz açılması, 1937-38 Dersim Tertelesi’ne ilişkin bütün belgelerin kamuoyunun ve araştırmacıların erişimine sunulması, Dersim isminin resmî olarak iade edilmesi, Dersim halkından resmî olarak özür dilenmesi, sürgün, mülksüzleştirme ve asimilasyon politikalarıyla yüzleşilmesi, sürgün edilenlerin, kaybedilenlerin ve ailelerinden koparılarak evlatlık verilen çocukların kayıtlarının açıklanması istendi. Seyîd Rıza ve arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması talebi de yinelendi.

Dersim Dernekleri Federasyonu (DEDEF) Genel Başkanı Yaşar Gelincik, Seyîd Rıza ve arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanmasını istediklerini ve bu talebin daha fazla görmezden gelinmesini kabul etmediklerini söyledi. DBP Eş Genel Başkanı Çiğdem Kılıçgün Uçar, Kürt önderlerinin sahip oldukları kimliklerden dolayı katledildiklerini belirterek Seyîd Rıza ve arkadaşlarının mücadelesinin bugünkü mücadeleye ışık tuttuğunu ifade etti. Alevi Bektaşi Federasyonu (ABF) Genel Başkanı Mustafa Aslan ise tekçi anlayışın bugün de çok kimlikli yapıyı kabul etmediğini söyleyerek mezar yerlerinin açıklanması çağrısı yaptı. Sezai Temelli de cumhuriyetin Kürtlerin varlığını inkâr ettiğini savunarak demokratik cumhuriyet vurgusu yaptı. Anma, Seyîd Rıza heykeline karanfil bırakılmasıyla sona erdi.

Şırnak, Gaziantep, Van, Bitlis ve Muş’taki anmalar

Şırnak’ta Şırnak Demokratik Kurumlar Platformu, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) İdil İlçe Örgütü binası önünde açıklama yaptı. Siyasi parti ve demokratik kitle örgütü temsilcileri ile çok sayıda kişinin katıldığı açıklamada, Seyîd Rıza’nın fotoğrafının bulunduğu “Ben sizin yalan ve hilelerinizle baş edemedim, bu bana dert oldu. Ama ben de sizin önünüzde diz çökmedim, bu da size dert olsun” pankartı taşındı. Açıklamayı Birca Belek Dil ve Kültür Derneği Yöneticisi Cahit Akıl okudu. DEM Parti Şırnak Milletvekili Newroz Uysal Aslan, Dersim Tertelesi’nin Kürt halkına yönelik gerçekleştirilen saldırılar zincirinin bir parçası olduğunu belirterek devlet arşivlerinin açılması ve tarihin gerçeklerinin ortaya çıkarılması gerektiğini vurguladı.

Gaziantep’te Demokratik Kurumlar Platformu, DEM Parti Gaziantep İl Örgütü binasında basın toplantısı düzenledi. Açıklamayı okuyan DEM Parti Gaziantep İl Eşbaşkanı Hatice Küçüker, geçmişle yüzleşme çağrısında bulunarak adaletin ve hakikatin toplumsal barışın en temel koşulu olduğunu belirtti.

Van’da Van Demokratik Kurumlar Platformu, Sanat Sokağı’nda açıklama yaptı. “Di salvegera qetilkirina wan de em Seyîd Rıza rêhevalên wî bi bîr tînin” pankartının açıldığı açıklamaya çok sayıda yurttaş katıldı. Ortak metnin Türkçesini DBP Van İl yöneticisi Diyar Afşin, Kürtçesini ise KURDÎGEH Eşbaşkanı Mesut Kertiş okudu.

Bitlis’te Bitlis Demokratik Kurumlar Platformu, DEM Parti Tatvan İlçe Örgütü binasında anma gerçekleştirdi. Çok sayıda kişinin katıldığı anmada Seyîd Rıza ve arkadaşları için saygı duruşu yapıldı. DEM Parti Bitlis İl Eşbaşkanı Şevder Bingül, Seyîd Rıza’nın oğlunun yaşı büyütülerek Seyîd Rıza’nın gözü önünde idam edildiğini, Seyîd Rıza’nın yaşının ise küçültüldüğünü belirterek mezar yerlerinin açıklanmasını istedi. Anma, Seyîd Rıza ve arkadaşlarını konu alan sinevizyon gösteriminin ardından sona erdi.

Muş’ta Muş Demokratik Kurumlar Platformu, Varto’daki Kox Meydanı’nda açıklama gerçekleştirdi. Seyîd Rıza ve arkadaşlarının fotoğraflarının taşındığı anmada açıklamayı DBP Varto İlçe Eşbaşkanı Aziz Oral okudu. DBP İl Eşbaşkanı Umut Yılmaz, anmanın Varto’da gerçekleşmesinin nedeninin Kürt-Alevi halkın uğradığı tarihsel saldırılara dikkat çekmek olduğunu söyledi. Açıklama alkışlarla sona erdi.

KaynakBu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.
Sonraki haber

Hamas’ın Refah Tugayı Komutanı Samir Ebu Yunus İsrail saldırısında öldürüldü

İlgili haberler

tümü →
0:00 0:00