16 Kasım 2026, Pazartesi İstanbul 13° Çok bulutlu
DOLAR 50,3890 %0,04 EURO 55,4460 %-0,23 ALTIN 6.235,63 %-0,72 BORSA 11.841,81 %0,01
Özgür Manşet Yazarlar
Siyaset

İHD’den 12 Eylül Darbesi Yıl Dönümünde Kritik Çağrı: Demokratik Anayasa Şart

12 Eylül 2026 11:48

İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi, 12 Eylül 1980 darbesinin yıl dönümünde, darbe bildirisinin okunduğu İstanbul Beyoğlu’ndaki TRT Radyo önünde bir açıklama yaptı. “12 Eylül’ün darbesinin 46. yılında darbelere karşı demokrasiyi savunuyoruz” pankartının taşındığı eylemde, basın metnini İHD Eş Genel Başkanı Oya Ersoy okudu.

Oya Ersoy, 12 Eylül darbesi sonrası yaşanan çok sayıda hak ihlaline dikkat çekerek, darbe sonrası 1982’de oluşturulan Anayasa’nın halen yürürlükte olduğunu hatırlattı. Ersoy, “Olağanüstü Hal (OHAL) uygulamalarının birçoğunun halen varlığını sürdürdüğü ve birçok insan hakları ihlalinin yaşandığı bir dönemden geçiyoruz. Türkiye’yi 2002 yılından bu yana kesintisiz olarak yöneten AKP hükümeti, darbelere karşı olduğunu ve sivil bir anayasa yapılması gerektiğini sürekli olarak vurgulamasına rağmen bu yönde bir tavır sergilemek bir yana, anayasa hükümlerine uymaktan imtina etmiş, çıkarılan yasa ve yönetmeliklerle demokratik ortamın daha da daralmasına yol açan pratik içerisinde olmuştur.

Özellikle 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK) ile binlerce kamu görevlisi ihraç edilmiş, belediyelere kayyum atanmış, OHAL KHK’leri daha sonra yasaya eklenmiş ve geçici olağanüstü hal; kalıcı ve sürekli bir duruma dönüşmüştür. Darbe girişimi sırasında ve sonrasında yapılan yasal değişiklikler ile demokrasiyi tahkim etmek yerine otoriter rejim inşası tercih edilmiştir” ifadelerini kullandı.

Sürece ve Çerçeve Yasaya İlişkin Değerlendirme

Oya Ersoy, otoriterleşme eğiliminin artarken Türkiye’nin en önemli meselelerinden biri olan Kürt meselesine yönelik yaklaşımın da genel olarak inkârcı ve güvenlikçi bir perspektiften ele alındığını belirtti. Dönemsel olarak meselenin demokratik yollarla çözülmesine ilişkin gelişmeler olsa da kalıcı çözümüne yönelik girişimlerin geçmişte sonuçsuz kaldığını vurguladı.

Ersoy, Türkiye’de Kürt meselesinin çözümüne ilişkin olarak son yıllardaki gelişmelerin birçok açıdan önem arz ettiğini ifade ederek sözlerini şöyle sürdürdü: “Ekim 2024 yılında başladığını varsaydığımız süreçle birlikte; İmralı Hapishanesinde tutulan Abdullah Öcalan tarafından 27 Şubat 2025 tarihinde gerçekleştirilen çağrı sonrası PKK kendini feshettiğini açıklamıştır. Yine devam eden süreçte 11 Temmuz 2025’te Irak’ın Süleymaniye şehrinde derneğimizin de gözlemci olarak katıldığı bir törenle bir grup PKK’linin silahlarını yaktığı belirtilmiştir. Akabinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde siyasi partilerin üyelerinden oluşan bir komisyon kurulmuş; komisyon tarafından hazırlanan raporun kamuoyu ile paylaşılması ve son olarak toplumda çerçeve yasa olarak bilinen yasanın TBMM genel kurulunda kabul edilmesi, birçok eksikliğe rağmen Kürt meselesinin çözümü için önemli gelişmelere işaret etmektedir.”

Demokratik Anayasa ve Hak Mücadelesi Vurgusu

Barış ve Demokratik Toplum Süreci devam ederken, iktidar tarafından muhalif partilere dönük baskıların da arttığını söyleyen Oya Ersoy, İHD olarak antidemokratik uygulamalara karşı olduklarının altını çizdi.

Demokratik anayasanın gerekliliğine dikkat çeken Ersoy, “Cuntacılar tarafından hazırlanan bir anayasa ile yönetilen Türkiye’nin gerçek anlamda demokratik ve çoğulcu bir anayasaya olan ihtiyacı gün gibi ortadadır. Ancak devlet bu ülkede yaşayan halklar ve inançlar ile ‘barışmadan’, demokratik bir anayasa yapmak da pek olası görünmemektedir. Bu kapsamda ifade özgürlüğü, protesto hakkı, medya özgürlüğü, seçmen iradesine saygı, ulusal ve uluslararası mahkeme kararlarına saygı, yargı bağımsızlığı konularında gerekli yasal ve idari düzenlemeler yapıldıktan sonra sivil bir anayasa hazırlanmalıdır.

Buna paralel olarak darbeciler ve darbe sürecinde işlenen suçlar hakkında etkin bir yargısal faaliyetin sürdürülmesini, darbe nedeniyle doğan zararların giderimini kapsayacak şekilde onarıcı adalet mekanizmalarının oluşturulmasını, darbe döneminde hafızalara kazınan Diyarbakır Hapishanesi gibi mekanların tarihsel gerçeğe uygun hafıza mekanları haline getirilmesini, hak ve özgürlüklere yönelik kısıtlamalara son verilmesini, çatışma çözümü girişimlerinin yanında demokratikleşme adımlarının atılmasını ve pozitif barışın sağlanması gerektiğini vurguluyor, bunun mücadelesini vereceğimizi yineliyoruz” şeklinde konuştu.

KaynakBu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.
Sonraki haber

Cumhuriyetin İkinci Yüzyılında Demokratik Dönüşüm ve Vesayet Tartışmaları

İlgili haberler

tümü →
0:00 0:00