16 Kasım 2026, Pazartesi İstanbul 11° Çok bulutlu
DOLAR 50,3864 %0,01 EURO 55,6014 %0,01 ALTIN 6.286,09 %0,09 BORSA 11.842,82 %0,27
Özgür Manşet Yazarlar
Ekonomi

Sendikalardan iklim zirvesinde ortak tutum: Adil geçiş emek eksenli olmalı

15 Kasım 2026 12:33

Halkların İklim Zirvesi’nin yapıldığı Antalya Mimar Sinan Kültür Merkezi’nde DİSK’e bağlı Basın-İş, Dev Yapı-İş ve Tümka-İş sendikaları, yeşil ve dijital dönüşümün çalışma yaşamı ve işçiler üzerindeki etkilerine ilişkin ortak basın toplantısı düzenledi.

Sendikalar adına ortak tutum belgesini okuyan Basın-İş Genel Başkanı Turgut Dedeoğlu, adil geçişin yalnızca karbon salınımını azaltan, dijital teknolojileri yaygınlaştıran ya da üretim süreçlerini yenileyen teknik bir gündem olmadığını vurguladı. Dedeoğlu, adil geçişin işçilerin işini, ücretini, sağlığını, örgütlenme hakkını, toplumsal cinsiyet eşitliğini, sosyal korumayı ve demokratik katılımı güvence altına alan emek eksenli bir dönüşüm programı olduğunu kaydetti.

“Yeşil dönüşüm kendiliğinden adil değil”

Dedeoğlu, “Adil geçiş teknik bir uyum süreci değil, bölüşümsel ve siyasal bir süreçtir. Asıl soru yalnızca ‘nasıl karbonsuzlaşırız?’ değil; ‘bu dönüşümün maliyetini kim üstlenecek, kazanımını kim paylaşacak ve süreci kim yönetecek?’ sorusudur. Yeşil dönüşüm kendiliğinden adil değildir. Müdahale edilmezse mevcut eşitsizlikleri; taşeronlaşmayı, güvencesizliği, kayıt dışılığı, sendikasızlaşmayı, eril istihdam tekelini, bölgesel çöküşü ve işçi sağlığı ve iş güvenliği risklerini yeniden üretecektir” dedi.

Yeni teknolojiler, üretim süreçleri, malzemeler, dijital izleme sistemleri, artan sıcaklıklar ve iklim kaynaklı afetlerin işçiler açısından yeni ve çoğu zaman yeterince tanınmayan işçi sağlığı ve iş güvenliği riskleri yarattığını belirten Dedeoğlu, “Bir iş güvenli değilse, yeşil de değildir” ifadelerini kullandı.

“Bedeli işçiler, göçmenler, kadınlar ve çocuklar ödüyor”

Toplumsal cinsiyet eşitliğinin adil geçişin tamamlayıcı değil, kurucu unsuru olduğunu vurgulayan Dedeoğlu, savaş bölgelerinde ve çatışma coğrafyalarında enerji, gıda, hammadde, tedarik zinciri, göç, fiyat artışları ve kamu kaynaklarının kullanım öncelikleri üzerinden çalışma yaşamının doğrudan etkilendiğini söyledi. Bu gelişmelerin bedelini işçiler, göçmenler, kadınlar ve çocukların ödediğini kaydetti.

Dedeoğlu, dönüşüm süreçlerine ilişkin verilerin yalnızca karbon, enerji, üretim, teknoloji ve maliyet göstergeleriyle sınırlı tutulamayacağını belirterek, cinsiyet, yaş, istihdam biçimi, ücret düzeyi, sendikalılık, meslek, beceri düzeyi, iş kazası ve meslek hastalığı riski, bakım sorumlulukları, göçmenlik durumu, engellilik, bölgesel kırılganlık ve özel politika gerektiren grupların deneyimleri temelinde ayrıştırılmış emek verileri toplanması çağrısı yaptı.

İtirazlar ve talepler

Adil geçiş kararlarının sendikalara danışılmadan “yukarıdan” alınmasına itiraz ettiklerini dile getiren Dedeoğlu, dönüşüm maliyetinin işçilere, güvencesiz çalışanlara ve özel politika gerektiren topluluklara yıkılmasına; yeni yeşil işlerin taşeron, geçici, düşük ücretli, kayıt dışı ve sendikasız biçimde kurgulanmasına; kadın işçilerin, gençlerin, göçmenlerin, engellilerin, yaşlı işçilerin, bakım sorumluluğu olanların ve güvencesiz çalışanların dönüşüm süreçlerinde görünmez kılınmasına itiraz etti.

Dedeoğlu, masada olma hakkını talep ederek fabrika kapanışları, kapasite azaltımları, teknolojik dönüşümler, üretim değişiklikleri ve sektörel daralmalar karşısında zorunlu sosyal plan, hak taşınabilirliği, gelir güvencesi, yeniden yerleştirme ve onurlu gelecek seçenekleri istedi. Yeni yeşil işlerde kadın istihdamını artıracak somut hedefler ve kotalar belirlenmesini; bakım altyapılarının, kreş hakkının, bakım izinlerinin, eşit ücretin, şiddet ve tacizden arındırılmış işyerlerinin ve kadınların sendikal temsile eşit katılımının toplu iş sözleşmesi konusu yapılmasını talep etti.

Kamusal teşvik, hibe, kredi, fon, kamu alımı, yatırım desteği ve emisyon ticareti gelirlerinin insan onuruna yakışır iş, kayıtlı istihdam, sendikal haklar, toplumsal cinsiyet eşitliği, işçi sağlığı ve iş güvenliği ve sosyal koruma şartlarına bağlanması çağrısında bulundu.

KaynakBu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.
Sonraki haber

Seyîd Rıza ve arkadaşları idamlarının 89’uncu yılında birçok kentte anıldı

İlgili haberler

tümü →
0:00 0:00