17 Kasım 2026, Salı İstanbul 14° Gök gürültülü
DOLAR 50,4242 %0,07 EURO 55,5745 %0,17 ALTIN 6.281,31 %0,67 BORSA 11.841,81 %0,00
Özgür Manşet Yazarlar
Ortadoğu

Şam’ın merkeziyetçi yapılanma arayışı Haseke ve Kamışlı’da gerilimi artırıyor

17 Kasım 2026 08:30

Suriye’de Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) eksenli geçici hükümetin devlet kurumlarını yeniden yapılandırma süreci, kuzeydoğuda idari ve askeri dengeleri değiştiriyor. Demokratik Suriye Güçleri’nin (QSD) kendisini feshetmesi ve askeri yapıların Şam’a bağlanması kararı, Haseke ve Kamışlı hattında siyasi ve toplumsal gerilimi artırdı. Şam’ın bakanlık ve güvenlik kadrolarında dar bir kadrolaşmaya gitmesi, geçiş sürecinin kapsayıcılığına dair tartışmaları derinleştiriyor.

Diplomatik çevreler, ABD, İngiltere ve Fransa’nın geçici hükümete katı merkeziyetçi yaklaşımdan kaçınılması ve kapsayıcı anayasal mekanizmalar kurulması yönünde görüş bildirdiğini belirtiyor. Şam’ın uluslararası meşruiyet ve yaptırım kaygısıyla bazı bakanlık birimlerini Halep, Humus, Hama, Rakka ve Deyrizor’a taşıma girişimi, karar alma süreçlerindeki tekelleşme nedeniyle sahada gerilimi besliyor.

Kurumsal boşluk ve entegrasyon

Siyasi gözlemciler, yeni idari yapıda teknokratların ve sivil toplum temsilcilerinin ağırlığının düşük kaldığına dikkat çekiyor. Kayıtlı dernek ve sivil toplum kuruluşlarının sayısı artmış, bürokratik engeller kısmen esnetilmiş olsa da sivil toplumun, sendikaların ve meslek örgütlerinin politika yapımına katılmasını sağlayacak ekonomik ve sosyal konseyler gibi kalıcı anayasal mekanizmalar henüz kurulmuş değil. Hükümet yetkilileri ile sivil aktörler arasındaki temasların kurumsal kurallardan çok kişisel ilişkilere dayanması, siyasi partilere yönelik yasal kısıtlamalar ve yeni anayasa yazımındaki durağanlık geçiş sürecinin kırılgan noktaları olarak öne çıkıyor.

Şam yönetimi demokratik ve kurumsal reformları ağırdan alırken güvenlik eksenli başlıkları hızla sonuçlandırmaya odaklanıyor. Fesih kararının ardından QSD unsurlarının merkezi ordu ve güvenlik yapısına entegrasyonu kademeli ve sınırlı ilerliyor. Sahadaki aktörler, iç güvenlik güçleri (HAT) ile anti-terör birimlerinin (YAT) geleceğinin ve Kadın Savunma Birlikleri’nin (YPJ) özgün statüsünün Şam tarafından savunma mekanizmalarında kabul edilmemesini temel kriz başlığı olarak görüyor. Türkiye ise merkezi orduya entegre edilmeyen öz savunma yapılarını güvenlik tehdidi olarak kodlayıp bu birimlerin tasfiyesi yönünde baskı kuruyor.

Sahadaki fay hatları

İdari belirsizlik, Cizre Bölgesi’nin merkezindeki Haseke ve Kamışlı’da Arap aşiretleri ile Kürt toplumu arasındaki fay hatlarını yeniden harekete geçirdi. Şam’ın Rakka ve Haseke’de Ulusal Güvenlik ofislerini yeniden aktif hale getirme girişimleri, Haseke ve Şeddadi çevresinde Kürt kazanımlarını hedef alan sokak gösterileriyle birleşti. Yerel kaynaklar, Resulayn ve Tellebyad hattındaki askeri hareketliliğin yanı sıra etnik gerilimi tırmandıran protestoların ve artan kaçırma vakalarının istikrarsızlığı derinleştirdiğini vurguluyor. Otorite boşluğundan faydalanan DAİŞ hücrelerinin güney Haseke, Rakka ve Deyrizor kırsalında yeniden güçlendiği, bunun yerel halklar ve Ürdün sınırı için tehdit oluşturduğu kaydediliyor.

Askeri ve toplumsal sıkışmışlık Kürt siyasetindeki iç tartışmaları da etkiliyor. Demokratik Birlik Partisi’nin (PYD) entegrasyon sürecindeki koordinasyon eksiklikleri tartışılırken Suriye Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) diplomatik ve yerel temaslarını hızlandırdı. Kongre hazırlığı yapan ENKS, Haseke Valiliği ve Deyrik’teki yerel idarecilerle görüşürken Şam’daki toplantılarda Arap ve Hristiyan bileşenlerle temas arıyor. Gözlemciler, bu temasların ENKS’nin Şam nezdinde resmi muhatap kazanma hamlesi olduğunu, kazanımların korunmasının ise güçlü toplumsal öz örgütlülük ve demokratik ulusal birlikle mümkün olabileceğini değerlendiriyor.

KaynakBu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.

İlgili haberler

tümü →
0:00 0:00