17 Kasım 2026, Salı İstanbul 14° Gök gürültülü
DOLAR 50,4242 %0,07 EURO 55,5745 %0,17 ALTIN 6.281,31 %0,67 BORSA 11.841,81 %0,00
Özgür Manşet Yazarlar
Ortadoğu

İran cezaevlerinde siyasi tutsaklara sahte infaz ve işkence uygulandığı belirtildi

17 Kasım 2026 08:18

İran cezaevlerinde siyasi tutsaklara yönelik psikolojik ve fiziksel işkencenin arttığı, sahte infazların itiraf almak için kullanıldığı belirtildi. İran’da yaklaşık 30 yıl avukatlık yapan Marzie Mohebi, tutsakların gözleri bağlı olarak defalarca darağacına götürüldüğünü ve boğulma noktasına getirilerek itirafa zorlandığını söyledi. Mohebi, idamların rejimin korku ve baskı düzenini sürdürme aracı olduğunu değerlendirdi.

İran cezaevlerinde idamların yanı sıra sağlık hakkı, iletişim yasakları ve işkence gibi hak ihlalleri raporlara yansıyor. Mohebi, siyasi tutsaklara yönelik işkencenin bazen psikolojik bazen fiziksel olduğunu, hücre hapsi ve sahte infazların yaygın yöntemler arasında bulunduğunu anlattı. Ona göre tutsaklar boyunlarına ilmek geçirilerek asılıyor, boğulmalarına ramak kala indiriliyor ve “Şimdi itiraf et” deniliyor. Fiziksel işkence olarak tecavüz, uzun süreli dayak, kol, bacak ve kaburga kırıkları sıklaşmış durumda.

Mohebi, idam cezasının basit ceza hukuku meselesi olmadığını, iktidarın gücünü kullanmasının en uç noktası olduğunu söyledi. İran’da ocak ayındaki eylemlerin rejimi sarstığını belirten Mohebi, rejimin halkın geniş protestoları ve bazı kentlerde kontrol kaybı karşısında idamları artırarak ayakta olduğunu göstermeye çalıştığını ifade etti. Mohebi, İran İslam Cumhuriyeti’nin yaklaşık yarım asırlık iktidarı boyunca idamların hiç azalmadığını, rejimin kendini zayıf hissettiği dönemlerde bu yönteme daha çok başvurduğunu söyledi. “Bağy”, “moharebe” ve “ifsad fi’l-arz” gibi suçlamalarla verilen idamların ilahi bir görev gibi görüldüğünü ve korku yaratmayı amaçladığını kaydetti.

Kadın ve Kürt tutsaklar

Mohebi, son dönemde kadınların siyasi suçlamalarla idama mahkûm edilmesinin arttığını ancak net istatistik bulunmadığını söyledi. İran yargı sisteminde kadın bedenine yönelik ideolojik ön kabulün davalara yansıdığını, öz savunma yapan kadınların idam edildiğini belirtti. Beluc tutsakların idam istatistiklerinde daha yüksek olduğunu, yoksulluk ve uyuşturucu suçları üzerinden idamların arttığını; Kürtlere verilen idamların ise daha çok siyasi nitelik taşıdığını ifade etti.

İran’da yaklaşık 30 yıl avukatlık yapan Mohebi, Sura Kadın Hukukçular Derneği’nin kurucuları arasında yer aldı. Jîna Emînî’nin öldürülmesinin ardından aktivistlere yönelik çalışmaları nedeniyle Meşhed Devrim Mahkemesi tarafından hapis cezasına çarptırıldı, mal varlığına el konuldu. Yargı baskısı nedeniyle Fransa’ya göç eden Mohebi, İranlı Kadın Avukatlar Dünya Ağı (DÎNA) başkanlığını yürütüyor. İdam uygulamasını hükümet açısından daha maliyetli hâle getirmek dışında yapılabilecek pek bir şey olmadığını belirten Mohebi, sorumluluğun uluslararası insan hakları kuruluşlarında olduğunu ancak bu kuruluşların ciddi kararlılık ve uygulama güvencesinden yoksun bulunduğunu söyledi.

KaynakBu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.

İlgili haberler

tümü →
0:00 0:00