Mekke Anlaşması Meclis’te kabul edildi: Muhalefet askeri yükümlülük ve çekilme yasağına dikkat çekti
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunma için imzalanan Mekke Anlaşması’nın uygun bulunduğuna dair kanun teklifi Meclis Genel Kurulu’nda kabul edildi. Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti), Yeni Parti, Yeni Yol Grubu ve İyi Parti’nin hayır oylarına karşın AKP, MHP ve CHP evet oyu verdi.
Anlaşma, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırıyı diğer iki ülkeye de yapılmış sayan bir kolektif savunma yükümlülüğü getiriyor. Suudi Arabistan’ın Mekke kentinde 7 Ağustos 2026 tarihinde AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanan 16 maddelik anlaşma, NATO’nun 5’inci maddesine benzer bir yapı öngörüyor. Yetkililer anlaşmanın tamamen savunma amaçlı olduğunu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığını söylese de muhalefet, Türkiye’nin bölgesel çatışmalara çekilme riskine dikkat çekiyor.
Temel yükümlülükler
Anlaşmaya göre Pakistan veya Suudi Arabistan’a dışarıdan silahlı saldırı olması halinde bu saldırı Türkiye’ye de yapılmış kabul edilecek. Türkiye, askeri imkân ve kabiliyetler dahil elindeki tüm karşılıklı yardım araçlarını kullanarak derhal yardım etmek zorunda olacak. Bir tarafın toprak bütünlüğü, egemenliği veya uluslararası alanda tanınan sınırları tehdit edildiğinde ya da tehlikeye düştüğünde, tehdidi bertaraf etmek için gerekli tüm yöntemler kullanılacak.
Savunma sanayiden istihbarata ortaklık
Savunma sanayii alanında teknoloji paylaşımı, ortak Ar-Ge, ortak üretim ve uzman insan kaynağı yetiştirilmesi sağlanacak. İstihbarat paylaşımı, ortak eğitim ve tatbikatlar, lojistik destek; silah, mühimmat, yakıt ve yedek parça hem barış hem savaş dönemini kapsayacak. İlk 10 yıl boyunca anlaşmadan çekilmek mümkün olmayacak; 10 yılın ardından en az üç ay önceden yazılı bildirimle ayrılma hakkı doğacak.
Anlaşmanın süresi ve kurumsal yapısı
Anlaşma süresiz olacak. Yeni ülkelerin katılımı yalnızca çekirdek tarafların, yani Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın oybirliğiyle mümkün olacak. Sekretarya Suudi Arabistan’da kurulacak, ilk Genel Sekreter Pakistan vatandaşı olacak. Dışişleri ve Savunma Bakanları ile Genelkurmay Başkanlarından oluşan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi yılda iki kez toplanacak. Anlaşma, tarafların iç onay süreçlerini tamamlamasının ardından yürürlüğe girecek. Türkiye’de yurt dışına asker gönderilmesi ise Anayasa’nın 92’nci maddesi gereği ayrıca Meclis’ten geçecek tezkereye bağlı olacak.
Muhalefetin itirazları
DEM Parti, Yeni Parti, Yeni Yol Grubu ve İYİ Parti, anlaşmanın Türkiye’ye getireceği askeri yükümlülüklerin belirsizliğini, 10 yıllık çekilme yasağını ve Türkiye’nin Yemen veya Körfez kaynaklı çatışmalara sürüklenme riskini gerekçe göstererek hayır oyu kullandı. DEM Parti anlaşmayı bölgesel taşeronluk olarak nitelendirirken, İyi Parti işbirliğine değil belirsizliğe karşı olduklarını açıkladı.
CHP’nin evet gerekçesi
CHP ise anlaşmanın NATO dışında bir bölgesel güvenlik yapısı kurma imkânı sunduğunu ve doğru kullanılırsa barışa katkı sağlayabileceğini öne sürerek evet oyu verdi.



