Meclis’te kadın bütçesi tartışması: Şiddet gören kadının eve dönüşünü depozito parası belirliyor
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe görüşmeleri Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda sürüyor. Milletvekilleri, kadına yönelik politik yaklaşımda sorunun yalnızca bütçe olmadığına dikkat çekerek kadın işsizliği, şiddetle mücadele ve yargı pratiklerini eleştirdi.
Kadınların güçlendirilmesinden söz etmiyor
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) İstanbul Milletvekili Özgül Saki, kadınların sınıfsal ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği arasında sıkıştığını söyledi. Saki, “Bu bütçede kadın bedeni, emeği, kimliği üzerindeki devlet ve erkek tahakkümünü derinleştiren bir mantıkla hazırlanmış vaziyette” dedi. Saki’ye göre bütçe toplumsal cinsiyet esasına göre hazırlanmış değil; ekonomik veriler daha çok hane geliri üzerinden ele alınıyor.
Saki, kadınların güçlendirilmesi için şiddete karşı etkili politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini belirterek İstanbul Sözleşmesi’nden çıkılmasını ve 6284’ün etkin uygulanmamasını eleştirdi. Saki, ölçünün şiddetten uzaklaşma, kadın cinayetleri, cinsel şiddet, kadın istihdamı, sığınak sayısı ve bakım yükünün kamusal olarak karşılanması olması gerektiğini ifade etti.
Sorun sadece bütçe değil
DEM Parti Siirt Milletvekili Sabahat Erdoğan Sarıtaş, ailenin korunması ve güçlendirilmesi programına yaklaşık 30 milyar lira ayrılırken kadının güçlenmesi programına yalnızca 11 milyar lira ayrıldığını belirtti. Sarıtaş, bu kaynağın kadın nüfusuna bölündüğünde kadın başına günlük 70 kuruş düştüğünü ifade etti. Sarıtaş’a göre sorun yalnızca bütçe yetersizliği değil; kadınları korumakla yükümlü kurumların görevlerini yerine getirmemesi ve erkek şiddetini cesaretlendiren cezasızlık politikaları da tablonun parçası.
Sarıtaş, yargılamalarda uygulanan iyi hâl indirimlerini eleştirerek Siirt’in Eruh ilçesinde çocuk yaşta zorla evlendirilen ve cinsel istismara maruz bırakılan Z.Ç.’nin davasını hatırlattı. Sarıtaş, Z.Ç.’nin 2023 yılında henüz 15 yaşındayken zorla evlendirildiğini ve kayınpederi tarafından sistematik cinsel istismara maruz bırakıldığını belirtti. Dosyada yapılan DNA incelemesinde Z.Ç.’nin çocuğunun biyolojik babasının, yıllarca cinsel istismarda bulunan kayınpederi olduğunun tespit edildiğini söyledi. Sarıtaş, Siirt 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde 2024 yılında beraat kararı verildiğini, istinafın bozma kararı üzerine yeniden başlayan yargılamanın zaman aşımı gerekçesiyle düşürüldüğünü aktardı. Kararın Diyarbakır Bölge Mahkemesi tarafından bozulmasına rağmen davanın ikinci kez zaman aşımı gerekçesiyle düşürüldüğünü ifade etti.
Depozito parası belirliyorsa sorumluluk sizde
DEM Parti Muş Milletvekili Sümeyye Boz, ödenekler belirlenmeden önce hangi kadın örgütleriyle görüşüldüğünü ve bakanlığın hangi talepleri bütçeye aldığını sordu. Boz, İŞKUR’un işbaşı eğitim programına katılan kadın sayılarının “Kadının Güçlenmesi” başlığı altında sayıldığını belirterek programı tamamlayan kadınların kaçının sigortalı işe girdiğini ve altı ay sonra hâlâ sigortalı çalıştığını sordu. Boz, ücretsiz kamusal kreş için ayrılan ödeneğin de gösterilmesini istedi.
Boz, sığınmaevinden çıkan kadınların karşılaştığı barınma sorununa dikkat çekerek “Sığınmaevinden çıkışın ertesi günü ev sahibi depozito istiyor” dedi. Bakanlığın kaç kadına sığınmaevinde yer verdiğini bildiğini söyleyen Boz, oradan ayrılan kaç kadına kaç ay kira ve düzenli gelir desteği verileceğinin açıklanmasını istedi. Boz, “Kadının şiddet gördüğü eve dönüp dönmeyeceğini depozito parası belirliyorsa, o paranın bütçede karşılığını koymak sizin sorumluluğunuz” ifadelerini kullandı.
Bütçe görüşmeleri yarın Eğitim Bakanlığı bütçesiyle devam edecek.



