Kültür ve Turizm Bakanlığı 2027 bütçesi komisyonda: Diyarbakır’ın tarihi mirasına kaynak eleştirisi
Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Kültür ve Turizm Bakanlığı 2027 Bütçe Kanun Teklifi görüşmeleri sürüyor. Komisyonda konuşan milletvekilleri, bütçede kültürel üretim ve tarihsel miras yerine rant odaklı turizme ağırlık verildiğini belirterek Diyarbakır’ın kültürel zenginliğine yeterli kaynak ayrılmamasını eleştirdi.
Bakanlık bütçesinde kültürün payı
DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Adalet Kaya, bütçenin kimin kültürünü ve turizmini koruduğu sorusunu gündeme getirdi. Kaya, Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesinin genel bütçe içindeki payının yüzde 0,34’ten yüzde 0,32’ye düştüğünü söyledi. Bütçenin yüzde 34,3’ünün cari transferlere, yüzde 26’sının turizm yatırımlarına ayrıldığını; doğrudan kültürel üretim ve sanatsal faaliyetlere ayrılan kaynağın ise yalnızca yüzde 4,1 düzeyinde kaldığını belirtti.
Kaya, kültürün tarihi yapılardan ibaret olmadığını, bir halkın dili, inancı, müziği, mutfağı, hafızası ve yaşam biçimini de kapsadığını ifade etti. Kültürün ülkenin uluslararası alandaki stratejik yumuşak gücü olduğunu savunan Kaya, bağımsız sanatsal üretimin sansürlendiğini öne sürdü.
Diyarbakır’ın tarihi ve kültürel mirası
Adalet Kaya, Diyarbakır’da 1257 tescilli kültür varlığı bulunduğunu, Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri’nin UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer aldığını hatırlattı. Ulu Cami, 10 Gözlü Köprü, Dört Ayaklı Minare, Behrampaşa Cami ve Hasanpaşa Hanı gibi yapıların kentin çok kültürlü geçmişinin tanıkları olduğunu söyledi.
Kaya, Diyarbakır Surları içinde yıllardır süren yetki karmaşası, denetim eksikliği ve kaçak yapılaşmanın kültürel dokuyu erozyona uğrattığını belirtti. Hevsel Bahçeleri’nin korunması, Dicle Vadisi ve Dicle Nehri kıyılarındaki tahribatın önlenmesi ile tarihi dokunun bütünlüklü biçimde yaşatılması konusunda ciddi sorunlar yaşandığını ifade etti. UNESCO listesindeki surların restorasyonu için yeterli kaynak ayrılmadığını dile getirdi.
Tanrıkulu: Kimlik, tarih ve dil alanında yok sayım
Yeni Parti Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu ise Türkiye’nin Kürt meselesinin önemli boyutlarından birinin kimlik, tarih, dil ve bu alanlardaki haklar olduğunu söyledi. Bu hakların yok sayılmasının meselenin temel sorun alanlarından birini oluşturduğunu belirten Tanrıkulu, toplumsal barış ve sürece güven için bu alanlardaki yok sayımın ortadan kaldırılması gerektiğini ifade etti.
Tanrıkulu, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın kültür, kimlik, tarih ve dil alanlarında kapsamlı çalışmalar yürütmesi gerektiğini savundu. Sembolik adımlarla ve makyaj niteliğindeki düzenlemelerle yol alınamayacağını söyleyen Tanrıkulu, turizmin de ihmal edilen alanlardan biri olduğunu belirtti. Çatışma ve şiddetin olduğu yerde turizmin gelişemeyeceğini ifade eden Tanrıkulu, Diyarbakır Surları ve Kalesi’ne yönelik yıkımın 1932 yılına kadar uzandığını; Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası’ndan alınan bilgiye göre surlar ve kale için yaklaşık iki yıldır bütçe aktarımı yapılmadığını kaydetti.
Plan ve Bütçe Komisyonu’nun 9 Kasım’da Adalet Bakanlığı 2027 Bütçe Kanun Teklifi görüşmeleriyle devam edeceği belirtildi.



