İran İnsan Hakları Örgütü: En az 121 kişi idam riskiyle karşı karşıya
İran İnsan Hakları Örgütü (IHRNGO), ülkede 28 Aralık 2025’te başlayan ve Ocak eylemleri olarak anılan protestolara bağlı davalarda en az 121 kişinin idam riskiyle karşı karşıya olduğunu açıkladı. Örgüt, 15 eyalette belgelenen davalarda altı kadın ve en az beş çocuğun da bulunduğunu bildirdi. Açıklamada, idam sayılarının artabileceği uyarısı yapıldı.
Örgütün açıklamasına göre, 28 Aralık 2025’te Tahran Çarşısı’nda başlayan gösteriler ülke geneline yayıldı. IHRNGO, söz konusu davaların idam riski altındaki protestocuların yalnızca bir bölümünü oluşturduğunu belirtti. Açıklamada, 18 Mart’tan bu yana Ocak eylemleriyle bağlantılı en az 39 kişinin ve Jin, jiyan, azadî hareketine katılan 2 kişinin idam edildiği aktarıldı. Böylece bu kapsamda en az 41 kişinin infaz edildiği kaydedildi.
Açıklamaya göre ayrıca yasaklı muhalif gruplarla bağlantılı 16 siyasi tutuklu ile yabancı devletler adına casusluk yapmak veya bu devletlerle iş birliği yapmakla suçlanan 17 kişi idam edildi. IHRNGO, bunun 1980’lerden bu yana bu kadar kısa bir zaman diliminde idam edilen en yüksek siyasi tutuklu sayısı olduğunu vurguladı. Örgüt, Ocak protestolarının birinci yıl dönümüne iki aydan az bir süre kala infazlarda daha fazla artış yaşanabileceği uyarısında bulundu ve uluslararası toplumu somut önlemler almaya çağırdı.
İdam kararlarının resmi kaynaklar tarafından duyurulmadığına dikkat çekilen açıklamada, belgelenen 121 davanın yalnızca 7’sinin resmi kaynaklarca duyurulduğu belirtildi. İki davanın savunma avukatlarının ülke içindeki medyaya yaptığı açıklamalarla ortaya çıktığı, 67 davanın IHRNGO tarafından doğrulandığı, geri kalan 45 davanın ise başka insan hakları örgütleri tarafından bildirildiği kaydedildi. Örgüt, İran İslam Cumhuriyeti’nin şeffaflıktan uzak tutumu nedeniyle sayıların asgari düzeyde olduğunu ve doğrulama çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. IHRNGO, protestocular hakkında verilen diğer idam cezalarına ilişkin çok sayıda bildirimi doğrulamak için çalışmalarını sürdürüyor. İran makamlarından konuya ilişkin açıklama yapılmadı.



