DEM Parti’den hasta tutsaklar için ATK onayını kaldıran kanun teklifi
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, hasta tutsakların infaz süresinin ertelenmesinde Adli Tıp Kurumu (ATK) onayı zorunluluğunu kaldırmak için TBMM Başkanlığı’na kanun teklifi sundu. Teklif, tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenen raporların doğrudan dayanak sayılmasını öngörüyor.
Teklifin gerekçesinde ceza infaz kurumlarının devletin kişiyi özgürlüğünden yoksun bıraktığı ve yaşam, beden bütünlüğü ile sağlığı üzerinde yüksek koruma yükümlülüğü üstlendiği yerler olduğu ifade edildi. Özgürlüğü kısıtlanan kişinin sağlık hizmetine kendi iradesiyle ulaşamadığı, tanı, tedavi, sevk ve tahliye süreçlerinin devlet organlarının elinde bulunduğu belirtildi. Bu nedenle cezaevinde yaşanan önlenebilir ölümlerin devletin pozitif yükümlülüğünün ihlali anlamına geldiği savunuldu.
Teklifte, insan hakları örgütlerinin tespitlerine göre cezaevlerinde yaşamını yitiren tutsak sayısının her yıl yüzleri aştığı, ancak Adalet Bakanlığı’nın resmi sayı açıklamadığı ve soru önergelerine yanıt vermediği kaydedildi. İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) 2025 raporuna göre cezaevlerinde en az 1412 hasta tutsağın bulunduğu, bunlardan 335’inin ağır hasta, 230’unun yaşamını tek başına sürdüremediği belirtildi. MED TUHAD-FED’in verilerine göre Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin başlamasından bu yana cezaevlerinde 15 siyasi hasta tutsağın yaşamını yitirdiği ifade edildi.
Teklif, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasındaki ATK ve Bakanlık onayına ilişkin ibareyi kaldırarak yerine tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenen rapor ibaresini getiriyor. Altıncı fıkradaki atıf nedeniyle aynı usulün ağır hastalık veya engellilik nedeniyle hayatını tek başına sürdüremeyen hükümlülerde de uygulanması öngörülüyor.
Gerekçede ATK’nin Adalet Bakanlığı hiyerarşisi içinde yer almasının yürütmenin yargısal süreçlere müdahalesi sonucunu doğurduğu savunuldu. Anayasa’nın 138. maddesinin hiçbir organ, makam veya kişinin yargı yetkisinin kullanılmasında talimat veremeyeceğini düzenlemesine karşın bilimsel değerlendirmenin yürütmeye bağlı tek kuruma bırakılmasının bu ilkeyle bağdaşmadığı belirtildi. ATK’ye gönderilen dosyaların sevk, randevu, ihtisas kurulu takvimi ve eksik belge iadeleri nedeniyle aylar, kimi zaman yıllar süren beklemelere yol açtığı, kanser ve organ yetmezliği gibi hastalıklarda bu gecikmenin tedavi imkânını ortadan kaldırabildiği ifade edildi.
Gerekçede Tuncer Sağlam’ın Van’da tutuklandığı, sağlığı ağırlaşınca Ankara’ya sevk edildiği ve tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdiği anlatıldı. Ayrıca Newroz Bozkurt’un kronik lenfositik lösemi, Evin Zapsu’nun 4. evre rahim kanseri tanısıyla tedavi süreçlerinin sürdüğü, her iki dosyada da tahliyenin ATK işlemlerine bağlı tutulduğu kaydedildi.



