16 Kasım 2026, Pazartesi İstanbul 14° Parçalı bulutlu
DOLAR 50,3984 %0,05 EURO 55,5119 %-0,09 ALTIN 6.262,64 %-0,28 BORSA 11.851,28 %0,07
Özgür Manşet Yazarlar
Kültür-Sanat

Yazar Erdoğan Aydın: Çoğulculuğun Reddi 100 Yıllık Demokratikleşme Yolunu Tıkadı

18 Nisan 2026 14:32

Yazar Erdoğan Aydın: Çoğulculuğun Reddi 100 Yıllık Demokratikleşme Yolunu Tıkadı

İzmir Kitap Fuarı kapsamında düzenlenen “Cumhuriyete soldan bakmak” konulu söyleşiye katılan yazar Erdoğan Aydın, Türkiye’nin kuruluş sürecindeki çoğulcu yapının tasfiyesinin, ülkenin demokratikleşme süreci önündeki en büyük engel olduğunu belirtti. Kültürpark’ta gerçekleşen etkinlikte konuşan Aydın, Birinci Meclis’in kapsayıcı karakterine dikkat çekerek, 1921 Anayasası’nın yerel özerklik konusundaki vizyonunun günümüz standartlarının bile ilerisinde olduğunu vurguladı.

1921 Anayasası ve Özerklik Vurgusu

Birinci Meclis’in bütün etnik kimlikleri bünyesinde barındırdığını ve demokrasiye daha yakın bir profil çizdiğini ifade eden Aydın, o dönemde sosyalistlerden İttihatçılara kadar geniş bir yelpazenin meclis çatısı altında söz sahibi olduğunu hatırlattı. 1921 Anayasası’nın içeriğine değinen Aydın, “Bu metin, Türkiye Cumhuriyeti’nin tüm anayasal birikimlerinden çok farklı bir niteliktedir. Aşağıdan yukarıya doğru bir yönetim taahhüdü içeren bu Anayasa, bugün Avrupa Birliği Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’ndan çok daha geniş bir özerkliği anayasal olarak güvence altına alıyordu” dedi.

Yerellerin kendi yöneticilerini seçtiği, eğitimden imara, tarımdan yerel güvenliğe kadar pek çok alanda kendi politikalarını saptayabildiği bir modelin o dönemde öngörüldüğünü belirten Aydın, bu durumun gerçek anlamda devrimsel bir değer taşıdığını söyledi. Aydın, söz konusu meclis yapısının çoğulcu karakteri sayesinde herhangi bir tekçi veya diktatöryal yönelime imkan vermediğini ifade etti.

‘Milli Mücadele Çoğulculukla Kazanıldı’

Lozan Antlaşması öncesindeki resmi belgelerin ve kongre kararlarının Türkiye’yi “Kürtlerin ve Türklerin ülkesi” olarak tarif ettiğini hatırlatan Aydın, Amasya Protokolleri ile Erzurum ve Sivas Kongreleri’nde bu çoğulcu iradenin vurgulandığını belirtti. Milli mücadelenin bu ortak ve çoğulcu zemin üzerinde kazanıldığının altını çizen Aydın, “Bu ülkenin sosyolojisine uygun yönetim modeli, bölünmeyi değil aksine çok daha sağlıklı ve dinamik bir yapı kurma imkanını sağlıyordu” diye konuştu.

Kuruluş aşamasında kabul edilen bu maddi gerçekliğin, savaşın kazanılmasının ardından terk edildiğine işaret eden Aydın, şu değerlendirmelerde bulundu: “Ne yazık ki savaş bittikten ve dış diplomatik dengeler sağlandıktan sonra bu çoğulculuk bir problem alanı olarak görülüp reddedilmeye başlandı. Bu tercih, bizim 100 yıl sonra bile demokratikleşebilme imkanımızı ne yazık ki imkansız hale getirdi.”

KaynakBu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.
Sonraki haber

Eğitim Emekçilerinden Yusuf Tekin’e İstifa Çağrısı: Şiddet Münferit Değil Politiktir

İlgili haberler

tümü →
0:00 0:00