Yapay Zeka Doğada Bulunmayan Yeni Virüsler Tasarladı: Laboratuvarda İşlevsel Hale Geldi
Bilim dünyasında yapay zeka teknolojilerinin kullanımı biyoloji alanında yeni bir eşiği daha geride bıraktı. Science dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, ABD’deki Stanford Üniversitesi ve Arc Institute bünyesinde yürütülen çalışmalarda, yapay zeka aracılığıyla doğada daha önce hiç bulunmayan 16 yeni virüs türü tasarlandı ve laboratuvar ortamında işlevsel hale getirildi.
Yapay Zeka Tasarladı Laboratuvar Sentezledi
Araştırmacılar, mevcut virüslerin genetik yapılarını kopyalamak yerine, Evo adı verilen yapay zeka modelini kullanarak tamamen yeni dizilimler oluşturmaya odaklandı. Yaklaşık 15 bin genetik dizi üzerinden eğitilen model, 700 bin potansiyel genom tasarımı arasından seçilen dizilerle test edildi. Sentezlenen 285 genetik diziden 16’sının bakteriler üzerinde biyolojik işlev kazandığı ve yeni virüsler oluşturduğu saptandı.
Doğal Virüslerden Daha Hızlı ve Dirençli
Deneyler sırasında ortaya çıkan sentetik virüslerin konak hücreleri parçalayarak çoğaldığı gözlemlendi. Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise, bazı yapay virüslerin doğal ortamdaki benzerlerinden daha hızlı çoğalması ve en az onlar kadar dirençli bir yapı sergilemesi oldu. Bilim insanları, bilgisayar ortamında kurgulanan genetik tasarımların gerçek dünyada nasıl bir biyolojik karşılık bulabileceğini bu çalışma ile kanıtlamış oldu.
Biyogüvenlik ve Gelecek Tartışmaları
Çalışma her ne kadar bilimsel bir devrim niteliğinde görülse de biyogüvenlik riskleri konusundaki tartışmaları da alevlendirdi. Araştırmacılar, insan sağlığını tehdit edebilecek patojen verilerinin eğitim sürecinden çıkarıldığını ve yalnızca bakterileri hedef alan virüsler üzerine odaklanıldığını belirtti. Ancak uzmanlar, bu teknolojinin gelecekte gen tedavisi gibi tıbbi alanların yanı sıra farklı biyolojik amaçlarla kullanılma potansiyeline dair uyarılarını sürdürüyor.



