Vezüv’ün Külleri Arasından 2 Bin Yıl Sonra Gelen Ses: Antik Parşömenler Yapay Zekayla Okundu

Vezüv Yanardağı’nın yaklaşık 2 bin yıl önceki patlamasında kömürleşerek okunamaz hale gelen Antik Roma parşömenleri, yapay zeka ve gelişmiş X-ışını teknolojisi sayesinde ilk kez tamamen dijital olarak çözümlendi. İtalya’daki Herculaneum kentinde bulunan yüzlerce papirüs parşömeni, bu teknolojik devrim sayesinde içindeki metinleri gün yüzüne çıkardı.

Teknolojinin Arkeolojideki Devrimi

M.S. 79 yılında gerçekleşen patlamada 300 derecenin üzerindeki sıcaklığa maruz kalarak kömürleşen parşömenler, fiziksel olarak açılmaya çalışıldığında parçalanıyordu. Scientific American dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, araştırmacılar yüksek çözünürlüklü X-ışını görüntüleme yöntemini yapay zeka algoritmalarıyla birleştirerek bu engeli aştı. Kömürleşmiş tabakalara zarar vermeden metinleri dijital ortamda katman katman ayıran bilim insanları, bugüne kadar ulaşılamayan antik bilgilere erişim sağladı.

Kayıp Felsefe Eserleri Gün Yüzüne Çıkıyor

Okunabilen ilk metinlerin büyük bir bölümünün, M.Ö. 1. yüzyılda yaşayan Epikurosçu filozof Philodemus’a ait olduğu belirlendi. Philodemus’un ‘Kötülükler Üzerine’ ve ‘Tanrılar Üzerine’ adlı eserlerinden önemli bölümler içeren parşömenler, antik dönem düşünce dünyasına dair eşsiz veriler sunuyor. Ayrıca, bir diğer parşömende Stoacı filozof Chrysippos’un insan doğası, erdem ve ahlaki yaşam üzerine kaleme aldığı değerlendirmelerin yer aldığı tespit edildi.

Antik Dünyanın Kütüphanesi Yeniden Hayat Buluyor

Herculaneum’da bulunan yaklaşık bin 800 kömürleşmiş papirüsün büyük çoğunluğu hala okunmayı bekliyor. Bilim insanları, geliştirilen bu yeni yöntemin sadece Vezüv kurbanı belgeler için değil, yangın veya doğal afetlerde zarar görmüş tüm tarihi arşivler için umut ışığı olduğunu belirtiyor. Yapay zeka destekli bu teknoloji, antik dünyadan günümüze ulaşmadığı sanılan çok sayıda felsefe, tarih ve edebiyat eserinin yeniden keşfedilmesini sağlayarak klasik tarih araştırmalarında yeni bir dönem başlatabilir.

Bu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.