19 Kasım 2026, Perşembe İstanbul 17° Çok bulutlu
DOLAR 50,4712 %0,07 EURO 55,5280 %0,16 ALTIN 6.056,19 %0,26 BORSA 11.477,41 %0,00
Özgür Manşet Yazarlar
Çevre-Tarım

Varto’da JES nöbeti 200. gününde: Direniş ve hukuk süreci sürüyor

19 Kasım 2026 08:55

Muş’un Varto ilçesine bağlı Xwarik köyünde planlanan jeotermal enerji santraline (JES) karşı sürdürülen nöbet eylemi 200. gününe girdi. Amerika merkezli IGNIS H2 Enerji Üretim A.Ş. tarafından yapılması planlanan proje, Muş Valiliği İl Komisyon Başkanlığı’nın izniyle gündeme geldi. Varto halkı, 16 köyün yaşam alanını ve meralarını etkileyeceği belirtilen projeye karşı köy toplantıları, basın açıklamaları, miting ve nöbetle tepki gösteriyor. Nöbetçiler, projenin iptal edilmemesi halinde kışın da eylemi sürdüreceklerini söylüyor.

JES tartışması şubat ayında kamuoyuna taşındı. 25 Şubat’ta 16 köyün tehdit altında olduğu bilgisinin paylaşılmasının ardından Varto’da köy köy toplantılar düzenlendi, çeşitli kentlerdeki Vartolular basın açıklamaları yaptı. DEM Parti Muş Milletvekili Sümeyye Boz, Tarım ve Orman Bakanlığı’na soru önergesi verdi. Boz, Meclis’te “Varto’muzun, köylerimizin meraları şirketlerin arka bahçesi değildir” dedi.

Martta #Vartoİstemiyor etiketi Türkiye gündemine girdi. Muş Ekoloji Platformu 2 Mart’ta Mezopotamya Ekoloji Hareketi altında kurulduğunu duyurdu. 7 Mart’ta ilk sondajın planlandığı Xwarik’ta kadınların öncülüğünde yüzlerce kişi basın açıklaması yaptı. Hayvancılıkla geçinen Güneş kardeşler, çiftliklerinin 300 metre yakınındaki JES için “Jeotermal yapılırsa kışın yakacak tezek bile bulamayacağız” uyarısında bulundu.

Hukuk süreci ve kitlesel eylemler

Şirket tarafından dolaşıma sokulduğu belirtilen “proje iptal edildi” açıklamasına Muş Ekoloji Platformu itiraz etti. 24 Mart’ta Kox Meydanı’nda yaklaşık bin kişi projeye geçit verilmeyeceğini açıkladı. Nisan’da yürütmeyi durdurma talebiyle hukuki süreç başlatıldı. 20 Nisan’da Bingöl İdare Mahkemesi, Muş Valiliği İl Komisyon Başkanlığı’ndan projeye dair araştırmaların dosyaya eklenmesini istedi. 24 Nisan’daki mitinge binlerce kişi katıldı; DBP Eş Genel Başkanı Çiğdem Kılıçgün Uçar, DEM Parti Muş Milletvekili Sümeyye Boz konuştu. Ertesi gün Karlıova’da ekoloji mitingi yapıldı.

1 Mayıs’ta Xwarik’taki nöbet alanına jandarma tarafından üç kamera yerleştirildi. Gençlik Meclisi’nin girişimiyle çadır kuruldu, 5 Mayıs’ta kadınlar nöbeti devraldı. 20 Mayıs’ta ilk sondaj tarihi olarak duyurulan günde Türkiye ve Avrupa’dan gelen Vartolular alanı doldurdu. Varto Kaymakamlığı’nın çadırların kaldırılmaması halinde müdahale edileceği uyarısına rağmen alan boşaltılmadı. 3 Haziran’da şirket ekipleri Karlıova’ya bağlı Alawizan köyüne sondaj noktalarını belirlemek için gönderildi; köylüler ölçüme izin vermedi.

21 Temmuz’da Bingöl İdare Mahkemesi iki ilçede keşif kararı verdi. Badan ve Qasiman köylerinde yaklaşık 100 bin ağacın kesileceğinin muhtarlara bildirilmesi ve bu bilgiyi kamuoyuna duyuran Metin Aydoğdu’nun gözaltına alınıp telefonuna el konularak serbest bırakılması, sürecin seyrini etkiledi. 27 Eylül’de DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları nöbet alanını ziyaret ederek iktidarın enerji ve maden şirketlerine yönelik izin politikasını eleştirdi. 2 Kasım’daki keşif Karlıova’ya bağlı Licik, Çermî ve Qerxebazar köylerinde yapıldı; heyet basının görüntü almasına izin vermedi. Xwarik’a gelindiğinde alanı dolduran yüzlerce kişi nedeniyle keşfin iptal edilmek istendiği, müzakerelerle sürecin sürdüğü belirtildi. Sümeyye Boz, yerleşim alanına 60 metre mesafedeki sondajın o yaşam alanına zarar vermediğini kimsenin savunamayacağını söyledi.

KaynakBu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.

İlgili haberler

tümü →
0:00 0:00