Van Çoban Pazarı’nda Ekonomik Kriz Çıkmazı: Çoban da Besici de Mağdur

Van’da havaların ısınmasıyla birlikte her yıl canlanan ve halk arasında Çoban Pazarı olarak bilinen noktada bu yıl durgunluk ve geçim kaygısı hakim. İpekyolu ilçesinde bulunan Hacı Osman Camii civarında kurulan pazarda, besiciler ile çobanlar arasında yürütülen sıkı pazarlıklar derinleşen ekonomik krize takılıyor. Günün sonunda çobanlar iş bulamamaktan, hayvan sahipleri ise artan maliyetler nedeniyle çoban tutamamaktan şikayet ediyor.

Yüksek Risk ve Güvencesiz Çalışma

Pazarda iş arayan çobanlar, aylık 100 bin ile 150 bin TL arasında bir ücret talep ederken, çalışma koşullarının ağırlığına dikkat çekiyor. Yıllardır çobanlık yaparak geçimini sağlayan Abdülkerim Ertoğa, günlerdir pazara gelmesine rağmen henüz bir iş bulamadığını belirtti. Ertoğa, “Aylarca dağlarda, ailemizden uzak ve her türlü tehlikeyle karşı karşıya yaşıyoruz. Bu zorlu iş için talep ettiğimiz ücret nedeniyle kimse bizi işe almıyor. Binlerce insan evine ekmek götürebilmek için burada bekliyor” dedi.

Meslekte 50 yılı geride bırakan Abdurrahman Yacan ise daha önce bu boyutta bir geçim sıkıntısı görmediğini vurgulayarak, “Evde beş nüfusa bakmak zorundayım ve tek çalışan benim. Hayvan sahipleriyle fiyat konusunda anlaşamıyoruz, ne yapacağımızı bilemiyoruz” ifadelerini kullandı.

‘Sigortamız Bile Yok’

Çobanların bir diğer büyük sorunu ise sosyal güvence eksikliği. 33 yıllık çoban Mehmet Aşkan, yıllardır sigortasız çalıştırıldıklarını ve kış aylarını işsiz geçirdiklerini anlattı. Aşkan, “Gecemiz gündüzümüz yok, yağmurun çamurun altındayız. Çok az bir miktar paraya çalışıyoruz ve hastaneye gidecek sigortamız bile yok. Hayvan sahipleri en fazla 60-70 bin TL veriyor ancak binlerce koyunun sorumluluğunu bu fiyata üstlenmemiz bekleniyor” diyerek yaşadıkları mağduriyeti dile getirdi.

Besiciler Artan Maliyetlerden Dertli

Pazarın diğer tarafındaki besiciler de en az çobanlar kadar dertli. Artan yem ve ilaç fiyatlarının üretim yapmayı imkansız hale getirdiğini savunan hayvan sahipleri, çoban ücretlerini karşılamakta zorlandıklarını belirtiyor. Besici Kerem Işık, derinleşen kriz ve artan yem maliyetleri nedeniyle bu yıl hayvanlarına kendisinin bakacağını söyledi.

Işık, “300 koyunum var ve kış boyunca yem için 2 milyon TL harcadım. Üretici zaten zarar etmiş durumda. Geçen yıl 60 bin TL olan çoban ücreti bu yıl 170 bin TL’ye çıkmış. Biz bu parayı verirsek elimizde bir şey kalmaz. Besicilik bitme noktasına geldi” dedi.

Bu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.