Uluslararası Af Örgütü’nden Rusya’ya ‘İnsan Ticareti’ Suçlaması: Yabancı Savaşçılar Cephede ‘Top Yemi’ Yapılıyor
Uluslararası Af Örgütü, Rusya’nın Ukrayna Savaşı’nda yabancı uyrukluları silah altına alarak cepheye göndermesinin insan ticareti suçu teşkil edebileceğini bildirdi. Örgüt, Rusya’nın ekonomik ve sosyal açıdan kırılgan toplulukları hedef aldığını vurguladı.
Örgütün Genel Sekreteri Agnès Callamard, Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlenen rapor tanıtımında, Rusya saflarında savaşırken esir düşen 15 yabancı savaşçıyla yapılan görüşmelere dayanan bulguları paylaştı. Görüşülen kişilerin Brezilya, Kolombiya, Küba, Mısır, Sierra Leone, Sri Lanka, Somali ve Güney Afrika gibi ülkelerden gelen vatandaşlardan oluştuğu belirtildi.
Ukrayna makamları daha önce, Nisan ayında Rusya ordusunda 136 ülkeden 28 binden fazla yabancı vatandaşın bulunduğunu tespit ettiklerini iddia etmişti. Kiev ayrıca yaklaşık 14 bin Kuzey Koreli askerin Rus güçlerine katıldığını savunuyor.
İş Vaadiyle Aldatma Yöntemleri
Agnès Callamard, Rusya’nın yabancı savaşçıları devşirmede en yaygın yöntemin, internet ilanları veya tanıdıklar aracılığıyla iş vaadiyle insanları Rusya’ya çekmek olduğunu belirtti. Bu kişilerin bir bölümünün Rusya’ya gittiklerinde orduya katılmak zorunda kalacaklarını bilmedikleri ifade edildi. Görüşülen kişilerin anlatımlarına göre, süreç ilerledikçe pasaportlara el konuluyor, anlaşılamayan Rusça belgeler imzalatılıyor ve yetersiz eğitimlerin ardından doğrudan cepheye gönderiliyorlar. Callamard, bu kişilerin fiilen “top yemi” olarak kullanıldığını vurguladı.
İkinci bir yöntemin ise hâlihazırda Rusya’da bulunan yabancıları hedef almak olduğu kaydedildi. Özellikle ülkede yasal statüsü bulunmayan kişilere, askere katılmaları karşılığında oturumlarının düzenlenmesi veya Rus vatandaşlığı verilmesinin teklif edildiği açıklandı.
Zorla Askerlik ve İnsan Ticareti Unsurları
Af Örgütü’nün aktardığına göre, bazı esirler, Rusça hazırlanmış ve anlamadıkları sözleşmeleri imzalamaya zorlandıklarını dile getirdi. Ayrıca, kısa süreli ve yetersiz eğitim aldıklarını, ekipmanlarının yetersiz olduğunu ve dil engeli nedeniyle komutanlarıyla iletişim kurmakta zorlandıklarını anlattılar.
Callamard, Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen Palermo Protokolü’nü referans göstererek, insan ticareti suçunun unsurları arasında kişilerin transfer edilmesi, zorlama veya aldatıcı vaatlerin kullanılması ve sömürü bulunduğunu hatırlattı. Örgüt, Rusya’nın bazı yabancı askerleri bu yöntemlerle cepheye göndererek insan ticareti suçu işlediğini savunuyor.
Sorumluların Yargılanması Çağrısı
Af Örgütü, Ukrayna ve yabancı savaşçıların geldiği ülkeleri, olası insan ticareti vakalarına ilişkin kanıtları toplamaya ve sorumluların yargılanmasını sağlamaya çağırdı. Agnès Callamard, Ukrayna’nın şu ana kadar bu tür soruşturmaları önceliklendirmediğini ve savaş esirleri arasında insan ticareti mağduru olabilecek kişileri sistematik biçimde tespit edecek bir mekanizma oluşturmadığını kabul ettiğini belirtti. Callamard, Kiev’in bu tür soruşturmalara yatırım yapmasının sadece mağdurların haklarını korumakla kalmayıp, Rusya ile Ukrayna arasındaki hukuki ve etik yaklaşım farkını da ortaya koyması açısından önem taşıdığını ifade etti.



