Temelli: Cumhuriyetin Demokratikleşmesi ve Eşit Yurttaşlık Elzem
DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli, Türkiye’nin temel sorunlarının aşılmasının cumhuriyetin demokratikleştirilmesinden geçtiğini belirterek, eşit yurttaşlık temelinde demokratik bir hukuk devletinin inşa edilmesi gerektiğini vurguladı.
Meclis’te düzenlediği basın toplantısında güncel gelişmeleri değerlendiren Temelli, Kürt meselesinin demokratik çözümünün Türkiye’nin genel demokratikleşme süreci için kritik bir öneme sahip olduğunu ifade etti. Temelli, Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında gerekli adımların ivedilikle atılması çağrısını yineledi.
Cumhuriyet’in yüz yıllık tarihinde Kürt meselesinin çözüme kavuşturulamamasının, ülkenin önünde ciddi engeller oluşturduğunu dile getiren Temelli, mevcut sürecin bu konuda önemli bir fırsat sunduğunu belirtti. Temelli, “Kürt meselesinin demokratik çözümü olarak yola çıktığımız 27 Şubat 2025 tarihli açıklamayı esas alarak, bu konuda artık gecikmeksizin adımların atılması Türkiye toplumunun ortak beklentisidir. Dolayısıyla Kürt meselesinin demokratik çözümü, topyekun bir demokratikleşmenin, Cumhuriyet’in demokratikleşmesinin önünü açan en temel adımdır” ifadelerini kullandı.
Adımlar Gecikmeden Atılmalı
Eşit yurttaşlık temelinde bir cumhuriyet inşa etme arzusunu dile getiren Temelli, bu hedefe ulaşmanın demokratik bir toplumun kurulmasından geçtiğini söyledi. Temelli, “Bugün basın özgürlüğünden, ifade özgürlüğünden ve siyasi yasaklardan bahsettiğimiz bir ortamda cumhuriyeti demokratikleştirmek mümkün değildir. Bu nedenle basın özgürlüğünün, ifade özgürlüğünün tam olarak sağlandığı, insan haklarının ve temel hakların güvence altına alındığı demokratik bir cumhuriyet yolunda atılması gereken adımları geç kalmaksızın atmalıyız” şeklinde konuştu.
Ülkede Siyasi Tutsaklık Devam Ediyor
Temelli konuşmasını sürdürerek, ülkede siyasi tutsaklığın halen devam ettiğini ve bu durumun nedenlerinin ortadan kaldırılması gerektiğini belirtti. Temelli, “Kobanê Kumpas Davası’ndan dolayı seçilmiş isimler olan Figen Yüksekdağ, Selahattin Demirtaş ve birçok arkadaşımız cezaevinde bulunuyor. Mevcut anayasanın uygulanmamasından dolayı Can Atalay cezaevinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ise uygulanmuyor. Bu tabloya baktığımızda Cumhuriyet, demokrasiden ve özgürlüklerden kaçan bir rejimle ayakta tutulmaya çalışılıyor. Oysa Cumhuriyet demokrasiyle barışık olmalı. Toplumsal barışı kalıcılaştırmanın yolu, eşit yurttaşlık temelinde demokratik bir hukuk devletinden geçer. Bu nedenle bir an önce bu hukuk devletine ulaşmamız büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
Meclis Gündeminde Mekke Anlaşması
Yarın Meclis Dışişleri Komisyonu’nun Mekke Anlaşması’nı görüşmek üzere toplanacağını hatırlatan Temelli, anlaşmanın imzalanmasından iki buçuk ay sonra komisyonun toplanmasını eleştirdi. Temelli, “İşte Cumhuriyetin sorunu dediğimiz budur. Bürokratik aklın, vesayetçi bir anlayışın siyasete ve Meclis’e bakışıdır. Meclis’e biçtiği rol bu kadardır: Anlaşma gelsin, anayasadan doğan zorunluluklardan dolayı onaylansın ve geçsin gitsin. Oysa anlaşmayı yaptık, anlaşma yürürlükte ama kararları uygulanmıyor. Dönüp baktığımızda Cumhuriyet, demokrasiden ve özgürlüklerden kaçan bir rejimle ayakta tutulmaya çalışılıyor. Cumhuriyet demokrasiyle barışık olmalı. Toplumsal barışı kalıcılaştırmanın yolu, eşit yurttaşlık temelinde demokratik bir hukuk devletine bir an önce kavuşmamızdır” diye ekledi.
Demokrasi Cezaevlerinden Ölçülür
Demokrasinin cezaevlerine bakıldığında, insanların kendilerini ifade etme biçimleriyle, sendikal haklarla, kadınların siyasete katılımıyla ve ülkedeki yoksulluk oranıyla ölçüldüğünü vurgulayan Temelli, “Bütün bu ölçütlere baktığımızda, şiddetli bir yoksulluk girdabının ve kadına yönelik şiddetin devam ettiğini tüm çıplaklığıyla görüyoruz. Emeğin aşırı sömürüldüğünü, emekçinin açlık sınırının altında yaşadığını görüyoruz. Bütün bu olumsuzluklardan kurtulmanın yolu, kuşkusuz Cumhuriyeti demokratikleştirmekten geçiyor” sözleriyle konuşmasını sonlandırdı.



