16 Kasım 2026, Pazartesi İstanbul 11° Çok bulutlu
DOLAR 50,3988 %0,01 EURO 55,6473 %0,03 ALTIN 6.264,70 %-0,25 BORSA 11.842,82 %0,27
Özgür Manşet Yazarlar
Ekonomi

Ortadoğu Gerilimi Küresel Petrol Piyasasını Sarstı: Trump’ın İddiaları Gerçekleri Yansıtıyor Mu?

8 Eylül 2026 08:54

ABD Başkanı Donald Trump’ın bir galon petrolün fiyatının 2 doların altına düşeceği yönündeki iddiası, küresel petrol piyasasında yaşanan gerçeklerle çelişiyor. Ortadoğu’daki jeopolitik gerilimlerin tırmanmasıyla petrol piyasaları ciddi bir sarsıntı yaşıyor.

ABD ile İran arasındaki gerilimin küresel ekonomiyi etkileyen en önemli sonuçlarından biri petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar oldu. Bölgedeki gerilimin tırmanmasıyla, petrol sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’sini sağlayan Hürmüz Boğazı’nda geçişler durma noktasına geldi. Bu durum, petrol fiyatlarının hızla yükselmesine neden oldu. Resmi rakamlara göre, Brent petrolün varil fiyatı 97.34 dolar civarında işlem görürken, ABD tipi WTI petrolün varil fiyatı ise 92.63 dolar seviyelerinde. Ancak fiziki piyasada Umman petrolü 104 doların, Dubai fiziki petrolü ise 105 doların üzerine çıkarak, spot piyasada fiyatların resmi rakamların üzerinde seyrettiğini gösteriyor.

Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamalarda, bir galon petrolün “çok hızlı bir şekilde” 2 doların altına ineceğini ileri sürdü. Trump’a göre, bir varil petrolün 84-85 dolar bandında olması gerekiyor. Ancak bu iddianın kısa vadede gerçekleşmesi pek mümkün görünmüyor.

Bölgedeki gerilimin başından bu yana petrol fiyatlarının daha hızlı yükselmesinin önündeki en büyük engel, küresel talepteki düşüş ve ABD, Kanada ile Guyana’nın petrol üretimini artırmasıydı. Ancak bu çözümler geçici bir rahatlama sağlamaktan öteye gidemedi ve petrol piyasasındaki yükseliş eğilimi devam ediyor.

Ortadoğu’dan Sevkiyatta Ciddi Düşüş

Ortadoğu’dan dünyaya yapılan petrol sevkiyatı, gerilim öncesi duruma göre günlük 7 milyon varil azaldı. Kriz başlamadan önce günlük 18 milyon varil olan ham petrol sevkiyatı yaklaşık 11 milyona indi. Hürmüz Boğazı’ndan geçen yük gemisi veya tanker sayısı 7’ye kadar düştü. Bazı gemilerin takip sistemlerini kapatarak hareket etmesi nedeniyle gerçek sayının daha yüksek olabileceği tahmin edilse de resmi veriler trafiğin yüzde 95 civarında azaldığını gösteriyor.

Bu durum, petrol piyasasındaki arz ve fiyat arasındaki makasın açılmasına neden oldu. Bölgedeki trafiğin azalmasıyla birlikte oluşturulan alternatif rotalar ve yeni üretim kaynakları, özellikle Çin’deki talep görünümü, Brent petrolün 100 dolar eşiğini aşmasını şimdilik frenliyor. Petrol fiyatlarının psikolojik sınır olan 100 doları geçmemesinin ilk unsurları arasında, tüm aksamalara rağmen Hürmüz Boğazı’nda hala geçişlerin olması yer alıyor. Geçişler önemli oranda azalsa da günlük yaklaşık 4-5 milyon varillik petrol akışının olduğu tahmin ediliyor.

Alternatif Güzergahlar ve Üreticiler

Fiyatların hızlı yükselişinin önündeki bir diğer engel ise oluşturulan alternatif güzergahlar. Mısır’ın Sidi Kerir limanından yapılan sevkiyat, ağustos ayı boyunca ortalama günlük 2.14 milyon varile ulaşarak, haziran ayı ortalamasının neredeyse iki katına çıktı. Hürmüz’deki gerilimle önemi artan bir diğer güzergah ise Babülmendep Boğazı oldu. Babülmendep’ten 7 Eylül’de geçen emtia gemilerinin sayısı bir önceki güne göre 17’den 29’a yükseldi. Alternatif deniz rotaları daha yoğun kullanılmaya başlandı.

Irak, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt de sevkiyatın önemli ayaklarından. Irak’ın ihracatı ağustosta yaklaşık 2.34 milyon varil, Birleşik Arap Emirlikleri’nin sevkiyatı yaklaşık 2.9 milyon varil ve Kuveyt’in ham petrol ihracatı da temmuz ve ağustosta günlük yaklaşık 1 milyon varil olarak gerçekleşti.

Ortadoğu Dışındaki Üretim ve Çin Faktörü

Petrol piyasasındaki bir diğer dengeleyici unsur ise Ortadoğu dışındaki üreticiler. ABD, Kanada ve Guyana’nın toplam petrol üretimi bu yıl önemli boyutta arttı. Bu ülkeler, günlük yaklaşık 1.4 milyon varil petrolü piyasaya sürdü. Ancak bu kapasite artışı, Ortadoğu’dan kaybolan 7 milyon varillik arzı karşılamaktan uzak. Bu durum, küresel piyasanın karşı karşıya kaldığı arz açığını küçülterek petrol fiyatlarının daha sert yükselmesini sınırlıyor.

Rusya’nın ham petrol ihracatı da temmuz ve ağustosta günlük yaklaşık 5.5 milyon varil seviyesinde kaldı. Rusya, haziran ayında 6.4 milyon varillik üretimini düşürmüş olsa da, gerilimin ilk dönemlerine kıyasla küresel piyasaya önemli miktarda Rus petrolü ulaşmaya devam ediyor.

Petrol piyasasındaki en büyük baskı unsuru ise Çin olmaya devam ediyor. Çin’in dış arzı azaltması, elektrikli araç kullanımını artırması, kömür bazlı üretimin yaygınlaşması ve güçlü rezervleri piyasayı dengede tutuyor. Çin’in deniz yoluyla ham petrol alımları temmuz ve ağustosta günlük yaklaşık 7 milyon varile kadar düştü. Bu oran, şubat ayındaki 11 milyon varilden daha fazlaydı. Çin’in petrol rezervlerinin de yaklaşık 1.17 milyar varile ulaştığı tahmin ediliyor.

Fiziki Piyasada Yükseliş Devam Ediyor

Petrol fiyatları dengede gibi görünse de, fiziki piyasada durum farklı. Ortadoğu petrollerinin spot primleri hızla artıyor; Umman petrolü vadeli piyasada 104 doların, Dubai fiziki petrolü ise 105 doların üzerine çıktı. Bu durum, Brent petrolün 100 doların altında kalmasının piyasada gerçek bir arz rahatlığı anlamına gelmediğini ortaya koyuyor. Rafinerilerin doğrudan satın aldığı fiziki petroldeki sıkışıklık daha belirgin hale geldi.

Piyasada Denge Beklentisi 2027

Fiziki piyasada 100 doların çoktan aşılması, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin azalması ve Körfez’deki enerji altyapısının doğrudan hedef alınması, Brent petrol üzerindeki baskı unsurlarını artırma ihtimalini oldukça yükseltiyor. Bu koşullar altında, Trump’ın petrol fiyatları iddialarının piyasada şimdilik bir karşılığı bulunmuyor. Tüm riskler ortadan kalksa bile, petrol piyasasının denge noktasına ulaşmasının 2027 yılına kadar sürebileceği tahmin ediliyor.

KaynakBu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.
Sonraki haber

Fransa’da Renoir Müzesi’nden 9 Milyon Avroluk Tablo Hırsızlığı

İlgili haberler

tümü →
0:00 0:00