Meraların Yok Edilmesi ve Yüksek Maliyetler Tescilli Suruç Koyunu’nun Neslini Tehlikeye Attı

Şanlıurfa’nın Suruç ilçesinde yetiştirilen, kendine has fiziksel özellikleri ve yüksek verimiyle bilinen tescilli Suruç Koyunu, bölgede mera alanlarının tükenmesi ve artan besleme maliyetleri nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.

Göz ve ağız çevresindeki belirgin siyah benekleri, uzun ve sarkık kulakları, yüksek bacak boyu ile karakteristik bir görünüme sahip olan Suruç Koyunu, kurak ve sert iklim koşullarına adaptasyon yeteneğiyle biliniyor. Bölgedeki diğer yağlı kuyruklu ırklara göre süt verimi oldukça yüksek olan bu özel ırkın popülasyonu her geçen gün azalıyor.

GAPTEM Tarafından Farklı Bir Irk Olarak Tescillendi

Güneydoğu Anadolu Projesi Tarımsal Araştırma Enstitüsü (GAPTEM) veteriner hekimleri tarafından 2022 yılında yapılan araştırmalar sonucunda, Suruç Koyunu’nun bilimsel olarak farklı bir ırk olduğu tescil edildi. Yapılan ölçümlerde koçların ağırlığının 115 kilograma, dişilerin ise 94 kilograma kadar ulaştığı tespit edildi.

2000’li yılların başında bölgede on binlerce bulunan bu ırk, kontrolsüz melezleme ve kuraklık nedeniyle 2010’lu yıllardan itibaren tükenme noktasına geldi. Tarım ve Orman Bakanlığı Şanlıurfa Tarım İl Müdürlüğü ile GAPTEM bünyesinde yürütülen “Hayvan Gen Kaynakları Koruma Projesi” kapsamında, Suruç, Eyyübiye ve Akçakale ilçelerinde 11 yetiştiriciye bin adet koyun teslim edilerek koruma çalışmaları başlatılsa da üreticiler desteklerin yetersizliğinden şikayetçi.

Sezon Boyunca Yüksek Süt Verimi

Eyyübiye ilçesine bağlı kırsal Seyfettin Mahallesi’nde Suruç Koyunu yetiştiren 60 yaşındaki Haşim Turan, günlük üretim süreçlerini ve karşılaştıkları zorlukları anlattı. Hayvanlarını gece ve sabahın erken saatlerinde otlatmaya çıkardıklarını belirten Turan, geçen yıl yaşanan kuraklığın ardından bu yılki yağışlarla meraların biraz daha canlandığını ifade etti. Suruç Koyunu’nun sağım dönemi boyunca 120 ila 160 litre arasında süt verdiğini aktaran Turan, elde ettikleri sütü peynir yaparak geçindiklerini söyledi.

Fiyatı 200 Bin TL’ye Ulaşıyor

Suruç Esnaf ve Sanatkarlar Odası eski Başkanı İsmet Demir ise bu koyun türünün bölgenin geleneksel bir değeri olduğunu vurguladı. Suruç’un özellikle Marut Mahallesi’nde yaygın olan bu ırkın diğer koyunlara göre çok daha büyük ebatlarda olduğunu belirten Demir, “Dış görünüşü itibariyle çok farklı ve kıymetli bir hayvandır. Bu koyunun dişisi 150 bin TL, erkeği ise 200 bin TL civarındadır. Ancak yüksek maliyetler nedeniyle daha çok bireysel merakı olanlar tarafından besleniyor” dedi.

‘Meralar Yok Edildi, Girdi Maliyetleri Aşırı Arttı’

Kırsal Marut Mahallesi Muhtarı Şahin Altın da mera arazilerinin yok edilmesinin hayvancılığı bitirme noktasına getirdiğini söyledi. Hayvanları otlatacak alan kalmadığı için üreticilerin ahırda beslemeye yöneldiğini ifade eden Altın, “Samanın tonu 4 bin 500 TL, arpanın ise 12 bin 500 TL oldu. Girdi maliyetleri aşırı arttı. İnsanlar artık hayvanlarını satarak şehirlere göç ediyor” diye konuştu.

Çocukluğunda köylerinde binlerce Suruç Koyunu olduğunu hatırlatan Altın, devlet desteğinin artırılması gerektiğini vurgulayarak şunları ekledi: “Çocukken sadece dedemin 500’den fazla koyunu vardı. Şimdi ise köyümüzde sadece 150 tane kaldı. O üretici de bıraktığında bu ırk tamamen yok olacak. Devletin saman ve arpa noktasında üreticilere sunduğu destekleri acilen artırması gerekiyor. Bu benzersiz tür korunmalıdır.”

Bu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.