Meclis’te Barış ve Demokrasi Vurgusu: Vekillerden Çözüm Süreci ve Kadın Temsiliyeti Çağrısı
Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda süren Merkezi Yönetim Bütçesi görüşmelerinde, milletvekilleri parlamentonun toplumsal barış ve demokratik çözüm sürecindeki belirleyici rolüne dikkat çekti. Görüşmelerde, geçmişteki Barış ve Demokratik Toplum Süreci deneyimlerinden güncel demokratikleşme taleplerine, kadınların karar alma mekanizmalarındaki yetersiz temsiline ve yargı kararlarının uygulanması gerekliliğine kadar birçok önemli konu gündeme geldi.
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi Saruhan Oluç, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun çalışmalarını hatırlattı. Söz konusu Komisyonun çalışmasının son derece önemli olduğunu vurgulayan Oluç, “Tarihsel bir komisyondu. Orada çok sayıda kurum ve kişi dinlendi, önemli şeyler söylediler. Hepimiz her konuda hemfikir olmasak da oradaki yapılan konuşmalar hem Kürt sorununun demokratik ve barışçıl çözümü açısından hem de Türkiye’de demokratikleşme açısından son derece önemli katkılardı. Komisyonun raporu oldukça güçlü bir şekilde kabul edildi. 6’ncı bölümdeki gereklilikler çerçeve yasayla yerine geldi. Gerçekten çerçeve yasa çok büyük bir onay gördü. Umarız bir an evvel Milli Güvenlik Kurulu’nun da onayı sonrası bu çerçeve yasanın uygulanması başlar” diye konuştu.
ADALET KOMİSYONU ÖRNEK OLABİLİR
Komisyonun hazırladığı ortak raporun 7’nci bölümüne dikkat çeken Oluç, ilgili bölümde yer alan adımların ve düzenlemelerin yapılması gerektiğini belirterek, devamla şunları söyledi: “Orada da demokratikleşme doğrultusunda Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarından tutun çeşitli yasalarda düzenlemeler yapılmasına kadar, infaz yasasından ilgili yasalara, Türk Ceza Kanunu’na kadar çeşitli yasalarda düzenlemeler yapılmasına dair, yerel yönetimler yasasında kayyumlar bağlamında çeşitli belirlemeler vardı. Umarız bu konuda da Meclis üzerine düşenleri peyderpey yapmaya başlar. Bu konuda yapılacakları tarif etme, belki bir zaman planlaması yapma, önerilerde bulunma açısından baktığımızda bir izleme komisyonunun kurulmasının bir an evvel gerçekleşmesi önem taşıyor. Meclis’teki temsil edilen partilerin yer alması, karar alabilecek sayıda olması önemli. Adalet Komisyonu örnek alınabilir sayı açısından. Hem süreci takibi açısından hem de 7’nci bölümün gereklerinin yerine getirilmesi açısından önemli.
HEPİMİZE FAYDA SAĞLAYACAKTIR
Oluç, Meclis’in bütün gövdesiyle içinde yer alan partileriyle böyle bir komisyonda olmasının toplumsal barışa da olumlu anlamda katkıda bulunacağını vurguladı. Oluç, “Böylelikle hem kurduğumuz Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun devamını sağlamış olacağız hem de siyasi partiler, bizim barış ve demokratik toplum süreci diye tarif ettiğimiz Kürt sorununun demokratik barışçı çözümü diye tarif ettiğimiz sürecin içinde yer alacaklardır hep birlikte ve bu, toplumsal barışa da önemli bir katkı sağlayacaktır” dedi.
GERÇEK BARIŞ YALNIZCA SİLAHLARIN SUSMASIYLA OLMAZ
Ardından konuşan DEM Parti Mardin Milletvekili Kamuran Tanhan, gerçek barışın yalnızca silahların susmasıyla sınırlı kalamayacağına dikkat çekerek, “Gerçek barış, özgürlüğün, demokrasinin ve toplumsal adaletin yaşamın bütün alanlarında vücut bulmasıyla mümkündür. Meclis bu sürecin seyircisi değildir, olmamalıdır. Demokratik güvencelerin oluşturulmasında etkin bir aktör olmalıdır. Ülkemizin bütün kaynaklarının hoyratça har vurulup harman savrulduğuna itirazlarımız dün vardı, bugün de olacak, yarın da olacak. Yurttaşların sağlığı için, eğitimi için, refahı için harcanması gereken paraların bu savaştan nemalananların cebine akması hepimizi derinden üzüyor. Onlardan başka kimseye yararı olmadı bu kavganın, bu çatışmanın. Biz yaşamı savunmalıyız ve barışa adım atmalıyız. Çatışma süreçlerinin ardından barış görüşmelerinde elimizi çabuk tutmak ve çatışma sonrası altın saati kaçırmamak şiddetin yeniden alevlenmesini önlemek ve kalıcı huzuru inşa etmek için hayati önem taşımaktadır. Şimdi vakit açılan bu kapıları sonuna kadar açma ve ilerleme zamanıdır. Silahların susması bir başlangıçtır, kalıcı olan demokratik toplumun inşasıdır” diye belirtti.
KADIN OLMAMASINI ÜZÜLEREK KARŞILADIM
Sonrasında konuşan DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Adalet Kaya ise Meclis yönetimindeki kadın sayısını eleştirerek, “Kadın bir milletvekili olarak Meclis’in üst düzey yönetim kadrolarının içerisinde sadece bir kadın görüyorum şu anda. Kadın olmamasını gerçekten üzülerek karşıladım. Ne yazık ki burada biz Plan Bütçe Komisyonu olarak her bakanlığı ağırlıyoruz ve her bakanlık kadroları ile birlikte geldiğinde adeta bir erkekler kulübü gibi. Yani sanki bir kamu kurumu değil de bir erkekler kulübü gibi burada sunumlarını yapıyor. Bu bizler açısından oldukça üzücü. Kadınların kamu personeli olarak sisteme katılma oranlarında artış olsa da ne yazık ki karar alma mekanizmaları ve üst düzey yönetim kademelerinde kadınların oranı hâlâ çok düşük. Cam tavanda belirtildiği gibi görünmeyen engeller ve yasal olmayan engeller nedeniyle kadınlar üst düzey yönetim kadrolarında yer alamıyorlar” dedi.
KURTULMUŞ BU SÜRECİ BİZZAT YÖNETMELİ
Konuşmasına Türkiye İşçi Partisi (TİP) Hatay Milletvekili Can Atalay’ı selamlayarak başlayan DEM Parti Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İrmez ise Atalay’ın durumuna ilişkin atılacak adımların net olduğunu belirterek, “Bu konuda Anayasa Mahkemesi kararı yürürlüğe konmalı ve Meclis Başkanı Sayın Kurtulmuş bu süreci bizzat yönetmelidir. Demokrasinin gereği de budur. Ülkedeki mevcut yönetim anlayışının bütçenin yönetimi ve kullanımıyla doğrudan paralellik gösterdiğini açıkça ifade etti. Sıkça vurgulandığı üzere Meclis itibarının her geçen gün nasıl zedelendiğine, yasama denetim yetkisinin nasıl işlevsizleştirildiğine, Meclis’in tarihsel misyonundan koparılarak alelade bir yapıya dönüştürülmek istendiğine hep birlikte şahitlik ediyoruz. Bu duruma hep birlikte de karşı çıkmalı ve itiraz etmeliyiz” diye konuştu.
GECİKMELER MECLİS’TE AÇIKLANMALIDIR
Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne dair Meclis’in çerçeve yasayı kabul ederek önemli bir siyasi sorumluluk üstlendiğini belirten DEM Parti Mardin Milletvekili Sümeyye Boz, sorumluluğun gereğinin yerine getirilmesi gerektiğini belirtti. Boz, “Gerekli olan bu sorumluluğu sürecin güvenlik bürokrasisinin değerlendirmelerine bırakılmasına izin vermemek, alınan kararları, atılan ve atılmayan adımları halk adına denetlemektir. Meclis yasayı kabul etti. Ancak yasanın uygulamaya geçmesinde belirleyici olan değerlendirme güvenlik kurumlarına bırakıldı. Bu durum halkın temsilcilerinin sürecin gidişatını ne derecede, ne ölçüde etkileyebileceği sorusunu bununla birlikte halkın barış talebine ne kadar katkı sağlayabileceğini de tartışma konusu olmaya açmış durumda. Barış ve Demokratik Toplum Süreci, toplumun bilgisi ve demokratik siyasetin iradesiyle ilerleyebilir çünkü. Sürecin takvimi, kararların gerekçeleri ve gecikmeler Meclis’e açıklanmalıdır” diye belirtti.
BARIŞIN DİLİ YALNIZCA TÜRKÇE OLAMAZ
Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne dair Meclis’in temel bir çelişkisinin bulunduğunu ifade eden DEM Parti Bitlis Milletvekili Semra Çağlar Gökalp, “Barışın konuşulduğu Meclis çatısı altında Kürtçe susturuluyor. Barışın dili yalnızca Türkçe olamaz. Barış her halkın ana dilinde güzeldir. Asıl anlamını hiçbir dilin susturulmadığı bir ülkede bulur. Kürt halkından ortak bir geleceğe inanmasını bekleyin. Onun dilini ortak hayatın dışında bırakırsanız, temsilcilerini dinleyip ana dilini tutanakta çıkarırsanız, barışı tartışırken bu taleplerin Kürtçe söylenmesine engellerseniz toplumsal barışa ve ortak yaşama olan güven zedelenir” diye belirtti.
BU BÜTÇEDE DEĞİL İSE NE ZAMAN
Meclis’in rolüne dair eleştirilerde bulunan Semra Çağlar Gökalp, “Meclis hak, hukuk, adalet, emek ve eşitlik bakımından ülkenin aynasıdır. Bu aynadaki karanlık tabloyu değiştirmek sizin sorumluluğunuzdur. Ana dili dışarıda bırakılan Kürt anneler, yaşam hakkı korunamayan kadınlar, emeği sömürülen ve istismara maruz bırakılan çocuklar, alın terinin karşılığını alamayan bütün emekçiler ekmek, barış ve adalet için bu Meclisten söz değil haklarını güvenceye alacak bir çözüm iradesi bekliyor. Bu bütçede değilse ne zaman?” diye konuştu.
Komisyon görüşmeleri 2 Ekim’de, Sayıştay raporlarının görüşmeleri ile devam edecek.



