İran’da İnsan Hakları İhlalleri Sürüyor: Eylül Ayında 68 Tutuklu İdam Edildi, Gizli İnfazlar Endişe Yaratıyor

İran’da insan hakları ihlalleri giderek artarken, Hengaw İnsan Hakları Örgütü’nün açıkladığı veriler ülkedeki ağır tabloyu bir kez daha gözler önüne serdi. Rapora göre, sadece Eylül ayında en az 68 tutuklu idam edildi. Yıl başından bu yana infaz edilenlerin sayısı ise 604’e ulaşarak kaygı verici boyutlara ulaştı.

Hengaw İnsan Hakları Örgütü İstatistik ve Belgeleme Merkezi’nin raporuna göre, Eylül ayında İran’ın farklı şehirlerindeki cezaevlerinde en az 68 tutuklunun infazı gerçekleştirildi. İdam edilen 64 kişinin kimliği doğrulanırken, 4 kişinin kimlik bilgilerinin tespit çalışmaları sürüyor. Ağustos ayında 89 kişinin infaz edildiği göz önüne alındığında, Eylül ayındaki idamların bir önceki aya göre yüzde 23,5 oranında azaldığı belirtiliyor. Ancak bu azalma, ülkedeki insan hakları savunucuları için infazların dehşet verici boyutunu değiştirmemektedir.

Siyasi ve Kadın Tutukluların İnfazları

Rapora göre, Eylül ayında idam edilenler arasında 2026 Ocak protestolarında tutuklananların da bulunduğu 4 siyasi tutuklu, “casusluk” ve “savaş” gibi suçlamalarla infaz edildi. Ayrıca, Eylül ayında en az 4 kadın tutuklunun da idam edildiği kaydedildi. Raporda, bu ay 18 yaşından küçük çocuk tutukluların infaz edilmediği bilgisi de yer aldı.

Gizli İnfazlar ve Hukuki Hak İhlalleri

Hengaw verilerine göre, Eylül ayında gerçekleştirilen 68 idamdan yalnızca 8’i resmi İran kaynakları veya yargıya bağlı internet siteleri tarafından duyuruldu. Bu durum, infazların büyük çoğunluğunun gizli tutulduğunu gösteriyor. Raporda, en az 10 tutuklunun infazının ailelerine haber verilmeden ve son görüşme hakkı tanınmadan gizlice gerçekleştirildiği vurgulandı. İki tutuklunun ise halka açık şekilde idam edildiği bilgisi de raporda yer aldı.

Suçlamalara Göre İnfaz Dağılımı

Eylül ayında infaz edilen 68 tutuklunun isnat edilen suçlamalara göre dağılımında ilk sırada 32 vaka ile cinayet suçlamaları yer aldı. Bunu 31 vaka ile uyuşturucuyla ilgili suçlamalar izledi. 4 tutuklu “siyasi ve casusluk” suçlamalarıyla, 1 tutuklu ise “tecavüz” suçlamasıyla idam edildiği belirtildi.

Etnik Kimliklere Göre İnfaz Edilenler

Rapora göre, Eylül ayında idam edilenler arasında 19 Fars, 11 Beluç, 6 Türk, 5 Kürt ve 5 Arap tutuklu bulunuyor. Ayrıca 3 Lor, 3 Gilak ve Mazani, 1 Türkmen ve 5 Afgan uyruklu tutuklunun idam edildiği kaydedildi. 10 tutuklunun ise etnik kimliğinin doğrulanamadığı belirtildi.

Hengaw, 2026 yılının başından bu yana İran’da infaz edilen tutuklu sayısının 604’e ulaştığını bildirdi.

Bu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.