16 Kasım 2026, Pazartesi İstanbul 11° Çok bulutlu
DOLAR 50,3904 %0,01 EURO 55,6063 %0,00 ALTIN 6.285,05 %0,07 BORSA 11.842,82 %0,27
Özgür Manşet Yazarlar
Siyaset

Diyarbakır Barosu’ndan GES Protestosunda Yurttaşlara Yönelik İşkence ve Kötü Muamele Hakkında Suç Duyurusu

28 Ekim 2026 17:00

Diyarbakır Barosu, Diyarbakır’ın Sur ilçesindeki Arzoxlî Mahallesi’nde yapılması planlanan “Zenkar 2 Güneş Enerji Santrali ve Enerji Depolama Tesisi” projesine karşı çıkan yurttaşlara yönelik işkence iddiaları üzerine Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulundu. Baro ayrıca, Çınar ilçesine bağlı Husikan kırsal mahallesinde kum ocağı için yapılan ağaç kesimini protesto eden yurttaşların jandarma tarafından ablukaya alınması ve havaya ateş açılması olaylarıyla ilgili de yasal süreç başlattı.

Baro tarafından yapılan suç duyurusunda, anayasal haklarını kullanarak barışçıl protesto gösterileri düzenleyen yurttaşlara yönelik kolluk müdahalesinde görev alan jandarma personeli ve diğer kamu görevlilerinin tespit edilmesi istendi. Suç duyurusunda, mağdurlara yönelik fiziki cebir, darp, işkence ve kötü muamele eylemlerini bizzat gerçekleştiren kişilerin tespiti ile birlikte, orantısız güç kullanımı, hakaret ve kötü muamele iddialarının soruşturulması talep edildi. Ayrıca, şüpheliler hakkında derhal etkili bir ceza soruşturması yürütülerek kamu davası açılması gerektiği vurgulandı.

Barışçıl Toplanma Hakkı İhlal Edildi

Suç duyurusu dilekçesinde, herhangi bir silah ya da şiddet unsuru taşımayan, sadece geçim kaynaklarını savunmak amacıyla bir araya gelen silahsız yurttaşların karşısına yüzlerce jandarma personelinin sevk edildiğine dikkat çekildi. Dilekçede, jandarmanın barışçıl toplanma hakkını güvence altına almak yerine, şirket araçlarını ve iş makinelerini koruma refleksiyle hareket ettiği belirtilerek, kolluk güçlerinin köylülere doğrudan ve ayrım gözetmeksizin saldırdığı, kadın, çocuk ve yaşlılara yönelik cop, kalkan ve plastik mermi kullanarak şiddet uyguladığı ifade edildi.

Yurttaşlara Yönelik Şiddet ve Kötü Muamele

Suç duyurusunun devamında, kolluk kuvvetlerinin müdahalesi sırasında yurttaşların yerlerde sürüklendiği, tekme ve cop darbeleriyle darp edildiği, vücutlarına botlarla basıldığı, plastik mermilerle yaralandığı ve ağır hakaretlere maruz bırakıldığı aktarıldı. Olay yerindeki yurttaşların elleri arkadan kelepçelenerek saatlerce güneş altında veya havasız otobüslerde alıkonulduğu, tıbbi yardım taleplerinin keyfi olarak geciktirildiği ve adli rapor süreçlerinin kolluk gözetiminde manipüle edilmeye çalışıldığı belirtildi.

Soruşturma Kapsamında Talep Edilenler

Soruşturmanın eksiksiz yürütülmesi, delillerin korunması ve gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla savcılıktan birtakım işlemlerin yapılması talep edildi. Bu talepler arasında;

  • Diyarbakır İl Jandarma Komutanlığı, Çınar ve Sur İlçe Jandarma Komutanlıklarından, Mart 2026 başında Çınar ve Sur köylerindeki mera alanına sevk edilen tüm birliklerin, tim komutanlarının, amirlerin ve görevli personelin kimlik bilgilerinin istenmesi,
  • Olay yerinde jandarma tarafından çekilen tüm kamera, dron, araç ve yaka kamerası kayıtlarının ham halleriyle birlikte toplanması ve muhafaza altına alınması,
  • Mağdurların götürüldüğü karakol, nizamiye ve nezarethanelerin olay günü ve gecesine ait kesintisiz güvenlik kamera görüntülerinin silinme ihtimaline karşı derhal yedeklenerek dosyaya eklenmesi,
  • Selahattin Eyyubi Devlet Hastanesi’nden olay günü mağdurlara ilişkin düzenlenen adli rapor asılları, çekilen tüm filmler ve hekim notlarının istenmesi,
  • Mağdurların kesin adli raporlarının hazırlanması amacıyla sevk evrakları ve Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) raporlarıyla birlikte Adli Tıp Kurumu’na sevklerinin sağlanması,
  • Şüpheli jandarma personelinin teşhise elverişli fotoğraflarının temin edilerek mağdurlara ve tanıklara yüzleştirme veya fotoğraftan teşhis işlemi yaptırılması bulunmaktadır.

Kamu Davası Açılması Talebi

Suç duyurusunda, Çınar ve Sur ilçelerine bağlı mahallelerde, mera alanlarını korumak isteyen silahsız köylülere yönelik müdahalede yer alan, mağdurlara işkence, darp, ters kelepçe uygulama, hakaret, tehdit ve hürriyeti tahdit fiillerini gerçekleştiren şüpheli jandarma personeli ve sıralı komutanlarının tespit edilmesi talep edildi. Ayrıca, bu şüpheliler hakkında “İşkence”, “Zor kullanma yetkisinin aşılması suretiyle kasten yaralama”, “Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma”, “Hakaret”, “Tehdit” ve “Görevi kötüye kullanma” suçlarından kamu davası açılması istendi.

‘İşkence ve Kötü Muamele Suçu Vurgusu’

Diyarbakır Barosu Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu üyesi avukat Aydın Özdemir, yaşanan olayları sadece “aşırı güç kullanımı” veya “yetki aşımı” olarak tanımlamanın, olayın ciddiyetini hafife alacağını belirtti. Özdemir, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Ortada; geçim kaynağı olan ortak mera arazisini korumak isteyen silahsız köylülerin askeri botlarla yüzlerinin çiğnendiği, burunlarının kırıldığı, ters kelepçeyle saatlerce alıkonulduğu ve bağımsız tıp raporlarıyla belgelenmiş açık bir işkence ve kötü muamele suçu bulunmaktadır. Anayasa’nın 17’nci maddesi ve tarafı olduğumuz uluslararası sözleşmeler işkenceyi hiçbir istisna tanımaksızın mutlak olarak yasaklar. Yurttaşın can ve mal güvenliğini sağlamakla yükümlü kamu gücünün, şirketlerin iş makinelerini koruma refleksiyle köylülere yönelmesi, hem Anayasa’yı hem de demokratik hukuk devleti ilkesini açıkça ihlal etmektedir.”

‘Çevre Savunuculuğu Kriminalize Edilmeye Çalışılıyor’

Avukat Özdemir, ekolojik mücadele yürüten yurttaşlara yönelik bu tür yaklaşımların, mücadelenin kriminalize edilmek istendiği anlamına geldiğine dikkat çekti. Yurttaşların dedelerinden kalan meraları, tarım ve hayvancılık alanlarını koruma çabasının, Anayasa’nın 56’ncı maddesinde güvence altına alınan “sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı”nın bir kullanımı olduğunu vurguladı. Özdemir, şöyle devam etti: “Ne yazık ki son yıllarda çevre, doğa ve yaşam alanı savunuculuğu, bilinçli bir yargısal ve kolluk pratiğiyle ‘kamu düzenini bozan yasadışı faaliyetler’ gibi gösterilmek istenmektedir. Köylülerin en temel anayasal hakkı olan barışçıl itirazlarını suç gibi yaftalayıp onları cop ve kalkanla bastırmaya çalışmak, sermaye yatırımları lehine yaşam alanlarını insansızlaştırma ve meşru toplumsal hak arayışını kriminalize etme politikasının somut bir yansımasıdır.”

İki Kulvardan Hukuki Mücadele

Diyarbakır Barosu’nun ekoloji alanındaki mücadelesini sürdürdüğünü belirten Özdemir, sürecin takipçisi olacaklarını ve mücadelelerini ceza yargılaması ile ekoloji ve idare hukuku olmak üzere iki ana koldan yürüteceklerini ifade etti. Özdemir, ceza yargılaması boyutunda, yapılan suç duyurusuyla ‘cezasızlık’ zırhının oluşmasına ve faillerin yasanın arkasına saklanmasına izin vermeyeceklerini vurguladı. Emri veren rütbelilerden fiili uygulayan personele kadar tüm sorumluların yargı önüne çıkana dek adli takibin sürdürüleceğini kaydetti. Ekoloji ve idare hukuku boyutunda ise meraların ve doğal yaşam alanlarının hukuka aykırı tahsisine, Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) süreçlerinin ve idari izinlerin bypass edilmesine karşı idari yargıda iptal davaları açarak yurttaşların yaşam hakkını ve toprağını savunmaya devam edeceklerini dile getirdi.

KaynakBu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.
Sonraki haber

Diyarbakır Sur’da Seyyar Satıcı Tartışması: Belediye, ‘Kamu Yararı’ Vurgusu Yaptı

İlgili haberler

tümü →
0:00 0:00