COP31 raporu: Akdeniz’de tarım ve deniz ekosistemi ciddi risk altında
Antalya’da düzenlenen BM İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında Akdeniz İçin Birlik (UfM) ve Akdeniz İklim ve Çevresel Değişim Uzmanları Ağı (MedECC) tarafından hazırlanan “Akdeniz Havzasında Çevresel Değişim, Çatışma ve İnsan Göçü” başlıklı rapor açıklandı. Binden fazla bilimsel yayının incelendiği rapor, iklim değişikliğinin Akdeniz’de tarımsal üretim, su kaynakları, deniz ekosistemi ve göç hareketleri üzerindeki etkilerini bir arada ele alıyor. Rapora göre bölgede sıcaklık artışı küresel ortalamanın üzerinde seyrediyor ve bu durum gıda güvenliğinden kıyı topluluklarının geçim kaynaklarına kadar geniş bir alanda baskı oluşturuyor.
Rapor, Akdeniz Havzası’nın iklim krizinden en fazla etkilenen bölgeler arasında yer aldığını belirtiyor. Özellikle Doğu Akdeniz’de sıcak hava dalgaları ve kuraklığın şiddetlendiği, bunun su kaynakları ve tarımsal üretim üzerinde ciddi sonuçlar doğurduğu kaydediliyor. Deniz suyu sıcaklıklarındaki yükselme ve denizlerdeki sıcak hava dalgaları da ekosistemleri olumsuz etkiliyor. Raporda, 2050 yılına kadar Akdeniz’de avcılığı yapılan balık ve deniz omurgasızlarının yüzde 20’den fazlasının bölgesel ölçekte yok olabileceği öngörülüyor.
Tarım ve balıkçılık üzerindeki etkiler
Tarımsal üretimde de tablo ağır. Sıcaklık artışı, yağışların azalması, toprak verimliliğinin bozulması ve su kıtlığının etkisiyle 2050 yılına kadar Akdeniz Havzası’nda tarımsal ürün veriminin yaklaşık yüzde 17 azalabileceği bildiriliyor. Tarımsal gelirlerdeki düşüşün kırsal nüfus üzerindeki ekonomik baskıyı artırabileceği ve göç hareketlerini hızlandırabileceği ifade ediliyor. Balıkçılık gelirlerindeki düşüşün ise özellikle Doğu ve Güney Akdeniz’deki kıyı topluluklarının gıda güvenliğini ve geçim kaynaklarını tehdit ettiği vurgulanıyor.
Rapor, çevresel bozulmanın tek başına göç nedeni olmadığını, ancak ekonomik koşullar, çatışmalar, siyasi istikrarsızlık ve toplumsal eşitsizliklerle birleştiğinde göç baskısını artırdığını ortaya koyuyor. Akdeniz’in dünyanın en tehlikeli göç güzergâhlarından biri olduğuna dikkat çekilen raporda, 2014-2024 yılları arasında Akdeniz’i geçmeye çalışan 30 binden fazla kişinin yaşamını yitirdiği veya kaybolduğu bilgisi yer alıyor. Raporda ayrıca çevresel değişim nedeniyle yerinden edilen insanların hukuki korunmasındaki eksikliklere işaret ediliyor ve iklim değişikliğiyle mücadele ile göç politikalarının birlikte ele alınması isteniyor.



