Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN), dünyanın en güçlü parçacık hızlandırıcısı olan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nı (LHC) kapsamlı bir modernizasyon sürecine aldı. Yaklaşık dört yıl sürecek olan bu çalışma, evrenin temel yapı taşlarını ve fizik kurallarını daha derinlemesine incelemek amacıyla gerçekleştiriliyor. Modernizasyonun ardından 2030 yılında faaliyete geçmesi planlanan sistem, Yüksek Parlaklıklı Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (HiLumi LHC) adını alacak.
Yaklaşık 27 kilometre uzunluğundaki yer altı tünelinde protonları ışık hızına yakın bir hızda çarpıştıran LHC, bu yeni süreçle birlikte kritik bileşenlerini yenileyecek. Yeni nesil süper iletken mıknatısların kurulmasıyla parçacık çarpışmalarının sayısı mevcut düzeye oranla 10 kat artırılacak. Bilim insanları, artan çarpışma sayısının devasa bir veri akışı sağlayacağını ve bugüne kadar gözlemlenemeyen nadir fiziksel olayların tespit edilmesine olanak tanıyacağını vurguluyor.
Yeni verilerin, evrenin en büyük bilinmezlerinden bazılarına ışık tutması bekleniyor. Araştırmacılar özellikle karanlık maddenin doğasını, evrende neden antimaddeden daha fazla madde bulunduğunu ve Higgs bozonunun özelliklerini inceleyecek. Bilim insanlarına göre daha hassas ölçümler, mevcut fizik kuramlarında bugüne kadar fark edilmeyen sapmaları ortaya çıkarabilir ve yeni fizik kurallarının geliştirilmesine kapı aralayabilir.
2030 yılına kadar devam edecek olan çalışmalar sadece LHC’yi değil, laboratuvarın deney altyapısını ve hızlandırıcı kompleksinin önemli bölümlerini de kapsıyor. Dünyanın birçok ülkesinden binlerce mühendis, fizikçi ve teknisyen projede görev alacak. Çalışmalar kapsamında yaklaşık 1,2 kilometrelik hızlandırıcı bölümü sökülecek, yeni ekipmanlar yerleştirilecek ve deney dedektörleri çok daha yoğun veri akışını karşılayabilecek şekilde güçlendirilecek.
CERN, bugüne kadar modern fiziğin en önemli keşiflerinden bazılarına ev sahipliği yaptı. Bunların en büyüğü, 2012 yılında Higgs bozonunun doğrulanması oldu. Parçacıklara kütle kazandıran bu keşif, kuramı geliştiren fizikçilere Nobel Fizik Ödülü kazandırmıştı. Yeni modernizasyon süreciyle birlikte, Büyük Patlama’nın hemen sonrasındaki fiziksel koşulların çok daha ayrıntılı bir şekilde simüle edilmesi hedefleniyor.
Bu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.