enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
49,0316
EURO
55,6817
ALTIN
6.549,13
BIST
11.947,18
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
21°C
İstanbul
21°C
Az Bulutlu
Perşembe Hafif Yağmurlu
20°C
Cuma Hafif Yağmurlu
19°C
Cumartesi Az Bulutlu
20°C
Pazar Parçalı Bulutlu
20°C

CERN’de büyük modernizasyon: Evrenin karanlık noktaları aydınlatılacak

CERN’de büyük modernizasyon: Evrenin karanlık noktaları aydınlatılacak
1 Temmuz 2026 11:02
A+
A-

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN), dünyanın en güçlü parçacık hızlandırıcısı olan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nı (LHC) kapsamlı bir modernizasyon sürecine aldı. Yaklaşık dört yıl sürecek olan bu çalışma, evrenin temel yapı taşlarını ve fizik kurallarını daha derinlemesine incelemek amacıyla gerçekleştiriliyor. Modernizasyonun ardından 2030 yılında faaliyete geçmesi planlanan sistem, Yüksek Parlaklıklı Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (HiLumi LHC) adını alacak.

Çarpışma Kapasitesi 10 Kat Artacak

Yaklaşık 27 kilometre uzunluğundaki yer altı tünelinde protonları ışık hızına yakın bir hızda çarpıştıran LHC, bu yeni süreçle birlikte kritik bileşenlerini yenileyecek. Yeni nesil süper iletken mıknatısların kurulmasıyla parçacık çarpışmalarının sayısı mevcut düzeye oranla 10 kat artırılacak. Bilim insanları, artan çarpışma sayısının devasa bir veri akışı sağlayacağını ve bugüne kadar gözlemlenemeyen nadir fiziksel olayların tespit edilmesine olanak tanıyacağını vurguluyor.

Karanlık Madde ve Antimadde Gizemi

Yeni verilerin, evrenin en büyük bilinmezlerinden bazılarına ışık tutması bekleniyor. Araştırmacılar özellikle karanlık maddenin doğasını, evrende neden antimaddeden daha fazla madde bulunduğunu ve Higgs bozonunun özelliklerini inceleyecek. Bilim insanlarına göre daha hassas ölçümler, mevcut fizik kuramlarında bugüne kadar fark edilmeyen sapmaları ortaya çıkarabilir ve yeni fizik kurallarının geliştirilmesine kapı aralayabilir.

Uluslararası Bilimsel İş Birliği

2030 yılına kadar devam edecek olan çalışmalar sadece LHC’yi değil, laboratuvarın deney altyapısını ve hızlandırıcı kompleksinin önemli bölümlerini de kapsıyor. Dünyanın birçok ülkesinden binlerce mühendis, fizikçi ve teknisyen projede görev alacak. Çalışmalar kapsamında yaklaşık 1,2 kilometrelik hızlandırıcı bölümü sökülecek, yeni ekipmanlar yerleştirilecek ve deney dedektörleri çok daha yoğun veri akışını karşılayabilecek şekilde güçlendirilecek.

CERN’in Bilimsel Mirası

CERN, bugüne kadar modern fiziğin en önemli keşiflerinden bazılarına ev sahipliği yaptı. Bunların en büyüğü, 2012 yılında Higgs bozonunun doğrulanması oldu. Parçacıklara kütle kazandıran bu keşif, kuramı geliştiren fizikçilere Nobel Fizik Ödülü kazandırmıştı. Yeni modernizasyon süreciyle birlikte, Büyük Patlama’nın hemen sonrasındaki fiziksel koşulların çok daha ayrıntılı bir şekilde simüle edilmesi hedefleniyor.

Bu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.