16 Kasım 2026, Pazartesi İstanbul 15° Parçalı bulutlu
DOLAR 50,3988 %0,05 EURO 55,5195 %-0,08 ALTIN 6.264,39 %-0,26 BORSA 11.894,58 %0,44
Özgür Manşet Yazarlar
Siyaset

BRICS Zirvesi Sonuç Bildirgesi: Küresel Adalet, Filistin ve Küba Vurgusuyla Yeni Dünya Düzeni Çağrısı

14 Eylül 2026 16:00

Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de 12-13 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilen 18. BRICS Liderler Zirvesi, 140 maddeden oluşan kapsamlı bir sonuç bildirgesi yayınladı. Bildirgede Filistin, Küba ve yerel para birimi çalışmalarına yapılan güçlü vurgu dikkat çekerken, küresel yönetişimde daha adil ve çok kutuplu bir düzenin gerekliliği ön plana çıktı.

BRICS Zirvesi’nin Öncelikleri: Filistin ve Küba Vurgusu

Bildiride, uluslararası hukuka ve insan haklarına saygı temelinde, Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkı ve bağımsız bir Filistin Devleti’nin kurulması yönündeki kararlılık bir kez daha ifade edildi. İşgal altındaki Kudüs’ün hukuki ve tarihi statüsünü değiştirmeyi amaçlayan tek taraflı tedbirler reddedilerek, Gazze Şeridi’ndeki Filistin nüfusunun zorla yerinden edilmesine ve topraklarında coğrafi veya demografik değişikliklere yol açılmasına kesin biçimde karşı çıkıldığı vurgulandı. Uluslararası Adalet Divanı’nın İsrail’e karşı alınan ihtiyati tedbirleri not edilerek, Gazze’ye insani yardımın sağlanmasının hukuki bir yükümlülük olduğu belirtildi.

Küba’ya yönelik tek taraflı abluka tedbirlerinin sıkılaştırılmasının ülke ekonomisi ve insanlık üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekilerek, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kararları doğrultusunda bu ekonomik, ticari ve finansal tedbirlerin sona erdirilmesi gerektiği yinelendi.

Küresel Yönetişimde Adalet ve Çok Kutupluluk Çağrısı

BRICS ülkeleri, daha temsili ve adil bir uluslararası düzen, yeniden canlandırılmış ve reforme edilmiş çok taraflı bir sistem, sürdürülebilir kalkınma ve kapsayıcı büyümeyi teşvik etme taahhüdünü yeniden teyit etti. Bildirgede, yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ülkelerin küresel karar alma süreçlerinde daha fazla ve daha anlamlı katılımına sahip olması gerektiği vurgulandı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi dahil olmak üzere BM’nin kapsamlı bir reformu desteklenerek, Konsey üyeliklerinde gelişmekte olan ülkelerin temsilinin artırılması çağrısında bulunuldu. Uluslararası hukuka aykırı tek taraflı zorlayıcı tedbirlerin uygulanması ve ekonomik yaptırımların kınandığı bildiride, bu tür tedbirlerin hedef alınan devletlerin genel nüfusunun insan hakları ve kalkınma hakları üzerinde olumsuz sonuçlar doğurduğu belirtildi.

Ekonomik İşbirliği ve Yeni Finansal Mimariler

Ekonomik alanda yerel para birimleriyle ticaret ödemeleri ve yatırımların teşvik edilmesine ilişkin görüşmelerin devam ettiği belirtildi. Bretton Woods Kurumları’nın (IMF ve Dünya Bankası) acilen reforme edilmesi ve yönetişim yapılarının, gelişmekte olan ekonomilerin küresel ekonomideki göreli konumlarını yansıtacak şekilde dönüştürülmesi talep edildi. Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) reformuna ve çok taraflı ticaret sisteminin güçlendirilmesine sarsılmaz destek ifade edildi. Yeni Kalkınma Bankası’nın (NDB) gelişmekte olan ve yükselen piyasa ülkelerinin kalkınma önceliklerini karşılama ve yerel para birimi cinsinden finansmanı artırma rolü desteklendi.

Uluslararası Barış, Güvenlik ve Bölgesel Çatışmalar

Bildirgede, uluslararası barış ve güvenliği güçlendirmek amacıyla küresel eylem çağrısında bulunuldu. Nükleer silahsızlanma sisteminin canlandırılması gerektiği belirtilerek, Ortadoğu’da Nükleer Silahlardan ve Diğer Kitle İmha Silahlarından Arındırılmış Bölge oluşturulmasına yönelik çabaların hızlandırılmasının hayati önemi kabul edildi. Suriye’nin egemenliği, bağımsızlığı, birliği ve toprak bütünlüğüne bağlılık yeniden teyit edilerek, barışçıl ve kapsayıcı bir siyasi geçiş sağlanması ve işgal güçlerinin Suriye’den çekilmesi gerektiği yinelendi. Yabancı terörist savaşçılar meselesinin Suriye ve bölge açısından oluşturduğu ciddi risk nedeniyle ele alınmasının aciliyeti vurgulandı.

Sürdürülebilir Kalkınma ve İklim Adaleti

İklim değişikliğiyle mücadele, biyoçeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşma taahhüdü vurgulandı. Gelişmiş ülkelerin, gelişmekte olan ülkelere uyum için ilave, yeterli ve erişilebilir finansal kaynaklar sağlaması gerektiği ifade edildi. Karbon sınırda düzenleme mekanizmaları gibi uluslararası hukukla uyumlu olmayan tek taraflı, cezalandırıcı ve ayrımcı önlemlere karşı çıkıldığı belirtildi.

Toplumsal Kapsayıcılık: Kadınlar, Gençler ve Eğitim

Kadınların öncülüğünde kalkınma ve çok yönlü gelişim vizyonu desteklenerek, kadınların yönetişime katılımının, finansal ve dijital kapsayıcılığının ve girişimcilik fırsatlarına erişiminin sürdürülebilir kalkınmanın temel unsurlarını oluşturduğu belirtildi. Eğitimde işbirliğinin güçlendirilmesi, gençlerin inovasyon ve toplumsal katkıdaki önemli rolü vurgulanarak, gençlerin kapasite geliştirme ve katılımının teşvik edilmesi çağrısında bulunuldu.

Kültürel Etkileşim ve Halklar Arası Diyalog

Bildirgede, kültürün halklar arası işbirliğini geliştirmedeki ve BRICS ülkeleri arasındaki bağları güçlendirmedeki önemli rolü yeniden teyit edildi. Kültürel mirasın korunması, kültürel varlıkların yasa dışı ticaretinin önlenmesi ve menşe ülkelerine iade edilmesi gerektiği vurgulandı. Turizmin ekonomik büyüme, istihdam yaratma ve kültürel anlayışı artırma açısından önemli bir itici güç olduğu belirtilerek, sürdürülebilir ve dayanıklı turizm modellerinin teşvik edilmesi desteklendi.

Sonuç bildirgesi, BRICS’in genişlemesinin kapsayıcı küresel yönetişim açısından etkisini, güvenilirliğini ve cazibesini yansıttığını belirterek, sonuç odaklı koordinasyon, süreklilik ve uzun vadeli kurumsal gelişime destek verilmesi gerektiğinin altını çizdi.

KaynakBu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.
Sonraki haber

Varto’da Ekoloji Direnişi Büyüyor: JES Projesine Karşı Nöbet 134 Gündür Sürüyor

İlgili haberler

tümü →
0:00 0:00