17 Kasım 2026, Salı İstanbul 15° Çok bulutlu
DOLAR 50,4224 %0,06 EURO 55,5929 %0,24 ALTIN 6.265,85 %0,42 BORSA 11.661,00 %1,53
Özgür Manşet Yazarlar
Siyaset

Bab el-Mendeb’de Husi Kontrolü: Küresel Piyasalar Tedirgin, Savaş Riski Büyüyor

13 Eylül 2026 08:18

Husilerin stratejik öneme sahip Bab el-Mendeb Boğazı’nı hızlı bir şekilde kontrol altına alması, küresel piyasalarda “ikinci Hürmüz Boğazı” endişesini tetikledi. Bölgedeki çözüm girişimleri ise mevcut küresel savaş riskini yalnızca ileri bir tarihe ertelemekten öteye geçmiyor.

Ortadoğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik adımlarıyla başlayan yeni süreç, Husilerin (Ensarullah) Kızıldeniz kıyısını ele geçirmesiyle farklı bir boyut kazandı. ABD-İran geriliminde belirleyici etkenlerden biri, hiç şüphesiz İran Devrim Muhafızları’nın kontrolündeki Hürmüz Boğazı’nın küresel petrol piyasaları üzerindeki etkisiydi. Bu rota, dünya deniz petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sini oluşturuyor.

Petrol Ticaretinde Bölgesel Kontrol

Coğrafi konumunu tüm dünyayı etkileyecek bir güç unsuru olarak kullanan İran, Hürmüz Boğazı hamlesiyle Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) başta olmak üzere Körfez ülkelerinin petrol ticaretini büyük ölçüde kontrol altına almayı başardı. Ancak ABD’nin Hürmüz’deki İran etkisini kırmak için açtığı Umman rotası, İran’ın etkisini azaltabilecek bir etken haline geldi. Buna rağmen, ABD yaptırımlarının baskısından kurtulmak ve müzakere masasına güçlü oturmak isteyen İran için Hürmüz’deki etkisini artırmak ve Kızıldeniz rotasının kontrolünü sağlamak vazgeçilmez bir hedef oldu.

Suudi Arabistan’ın Çıkmazı

Bu kapsamda, İran’ın tarihsel müttefiki olan Husilerin Yemen’deki etkisi, savaşın başından bu yana İran için önemli bir avantaj teşkil etti. Temmuz ayında Suudi Arabistan’ın Yemen hava sahasını kontrol altında tutmasına rağmen bir İran uçağının iniş yapması ve ardından Suudi Arabistan’ın havaalanını bombalaması, yeni bir denklem oluşmasına zemin hazırladı.

Suudi Arabistan’ın bu saldırısı, Yemen’de uzun süredir devam eden sessizliği bozdu ve Husilerin Suudi Arabistan’ı hedef almaya başlamasıyla çatışmalar şiddetlendi. Başından beri hedefleri Yemen’in Kızıldeniz’e kıyısı olan kentlerini ele geçirerek Bab el-Mendeb’in kontrolünü sağlamak olan Husiler, 11 Eylül itibarıyla Yemen’in tüm kıyı bölgesini ve boğazı ele geçirdi. Bu durum, bir anlamda Suudi Arabistan’ın kendi eliyle kendisini çıkmaza sürüklemesi anlamına geldi.

Küresel Petrol Ticaretine Darbe

Deniz yoluyla yapılan küresel petrol ticaretinin yüzde 12’sinin sağlandığı Bab el-Mendeb Boğazı, Husilerin en büyük petrol ihracatçısı olan Suudi Arabistan’a daha önce yasakladığı Kızıldeniz rotasını bu müdahale ile tamamen kontrol altına aldı. Husiler, petrol ticaretinin yanı sıra küresel gıda ve imalat ihracatının da yüzde 12 ila 15’inin yapıldığı bir rotayı ele geçirmiş oldu. Suudi Arabistan haricindeki tüm gemilere Kızıldeniz rotasının açık olduğu açıklansa da, dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan’a kapının kapanması, küresel petrol ticaretine büyük bir darbe indirdi.

Piyasalar üzerindeki baskıyı artıran bu gelişme, Suudi Arabistan’ın Riyad-Medine hattındaki Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’nı da tehdit altına aldı. Bab el-Mendeb Boğazı, Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan özelliğiyle küresel ticaret yapan tüm ülkeler için önem taşıyor. Petrolün yanı sıra doğalgaz ihracatının yaklaşık yüzde 10’unun yapıldığı bu rota, Süveyş Kanalı aracılığıyla Avrupa ve Asya ticaretinin olmazsa olmazı konumunda. Avrupa’nın yanı sıra Rusya için de Hindistan ve Çin pazarlarına ulaşması, Çin ve Hindistan’ın Avrupa pazarlarında etkin olması için hayati önem arz ediyor. Alternatifi olan Afrika’daki Ümit Burnu’nun kullanılması hem maliyetleri hem de ticaretin süresini uzatacağından cazip bir seçenek değil.

Husilerin ve İran’ın Etki Gücü Artıyor

Stratejik konumu açısından bu denli önemli olan Kızıldeniz rotası, Husiler ve onları destekleyen İran’ın askeri ve etki gücü açısından daha önemli bir yer tutuyor. Şu an için Suudi Arabistan dışındaki gemilere açık kalan Bab el-Mendeb’in durumu, ABD Başkanı Donald Trump’a göre Husilerin ABD ile savaşmak istememesinden kaynaklanıyor. Ancak bu iddia, Trump’ın aylardır Hürmüz Boğazı ile ilgili yaptığı açıklamalar göz önüne alındığında gerçekçi görünmüyor.

Boğazın açık olması, Husiler için daha çok uluslararası toplumda meşruiyet kazanmak ve küresel piyasalar üzerindeki etki gücünü artırmak açısından önemli bir karar olarak değerlendiriliyor.

Suudi Arabistan’ın önünde savaşı büyütmek ya da Husilerle anlaşmak dışında seçenekler bulunmuyor. Her iki seçenek de Suudi Arabistan açısından kaybettiren dururken, savaşı sürdürmenin maliyeti ve sonuçlarının belirsizliği büyük tehlikeler barındırıyor. Husilerle anlaşmaya varılması ise İran’ın bölgedeki etki gücünü kabul etmesi anlamına geleceğinden tüm Körfez ülkeleri açısından riskli görülüyor.

Küresel Savaş Riski Devam Ediyor

Ancak bu karar nihai değil. Yemen’deki savaş devam ediyor. ABD, “danışmanlık hizmeti” adı altında askeri destek sunarken, Suudi Arabistan ve BAE öncülüğündeki koalisyon güçleri de hava saldırılarını sürdürüyor. Suudi Arabistan’dan petrol akışının durması petrol fiyatlarında ibreyi yukarı doğru çekmeye devam ettiği sürece savaşa yeni aktörlerin dahil olması da kaçınılmaz görünüyor. İran-ABD savaşında beklenmeyen bir gelişme olarak ortaya çıkan Hürmüz Boğazı’nın kapatılması gibi bir durumun Kızıldeniz’de yaşanması durumunda küresel savaş riskinin daha da büyüme ihtimali bulunuyor.

Hürmüz Boğazı’nda bugünlerde İran ve Umman arasında rotaların belirlenmesi konusunda bir anlaşmanın yapılması beklenirken, bunun küresel savaş riskini ortadan kaldırmaya yetip yetmeyeceği bilinmiyor. İlerleyen günlerde savaş ya da barışa yönelik atılacak adımlar, alınacak kararlar ve gelişecek ittifaklar yaşanacaklar konusunda belirleyici olacak. Ancak mevcut sistemde atılacak adımların küresel savaş riskini ertelemekten öteye geçmeyeceği de gözleniyor.

KaynakBu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.
Sonraki haber

Doğu ve Güneydoğu’da Kavurucu Sıcaklar Kapıda: Termometreler 37 Dereceyi Görecek

İlgili haberler

tümü →
0:00 0:00