AYM’den avukat belgelerinin cezaevinde incelenmesine ihlal kararı
Anayasa Mahkemesi (AYM), Kilis L Tipi Kapalı Cezaevi’nde bulunan Adnan Afrin’in avukatı tarafından verilen belgelerin cezaevi Mektup Okuma Komisyonu tarafından incelenerek Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi’ne (UYAP) aktarıldıktan sonra teslim edilmesine ilişkin başvuruda ihlal kararı verdi.
İnfaz hâkimliği başvuruları esastan incelenmeli
Afrin’in avukatıyla görüşmesi sırasında kendisine verilen belgelerin incelemeye tabi tutulmasına karşı Kilis İnfaz Hâkimliği’ne yaptığı şikâyet, 4 Ekim 2021’de reddedildi. İnfaz Hâkimliği, hak ihlallerinin ortadan kaldırılmasına ilişkin talebi değerlendirme yetkisi bulunmadığı gerekçesini öne sürdü. Afrin’in itirazı da 20 Ekim 2021’de Kilis Ağır Ceza Mahkemesi tarafından reddedildi.
Bunun üzerine Afrin, 25 Kasım 2021’de AYM’ye bireysel başvuruda bulundu. Başvuruda, avukatı tarafından verilen belgelerin hukuka aykırı şekilde incelenmesi nedeniyle haberleşme hürriyetinin, şikâyetinin esasının değerlendirilmemesi nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği ileri sürüldü.
Mevzuat tek başına yeterli değil
Başvuruyu değerlendiren AYM, cezaevlerinde temel hak ve özgürlüklere müdahale oluşturduğu belirtilen uygulamalara karşı yapılan başvuruların infaz hâkimlikleri tarafından esastan incelenmesi gerektiğini vurguladı. İnfaz hâkimliklerine şikâyet yolunun mevzuatta bulunmasının tek başına yeterli olmadığı belirtilen değerlendirmede, bu yolun pratikte de sonuç almaya elverişli olması gerektiği kaydedildi.
Ağır ceza mahkemesi eksikliği gidermedi
AYM, somut başvuruda İnfaz Hâkimliği’nin ret kararının ilgili mevzuatı gözeten yeterli gerekçeler içermediğini, başvurucunun iddialarının incelenmesine ve ihlalin sonuçlarının giderilmesine imkân sunmadığını belirtti. AYM, itirazı inceleyen Ağır Ceza Mahkemesi’nin de söz konusu eksikliği gidermediğine dikkat çekti.
Etkili başvuru hakkı ihlali
Değerlendirmede, başvurucuya özel hayata saygı hakkı kapsamında olduğunu ileri sürdüğü müdahalenin ortadan kaldırılması talebiyle başvurabileceği ve asgari güvenceleri içeren, pratikte de işleyen etkili bir hukuk yolunun sunulmadığı sonucuna varıldı.
Başvuruyu 14 Ekim’de karara bağlayan AYM, Anayasa’nın 20’nci maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygı hakkıyla bağlantılı olarak 40’ıncı maddesinde düzenlenen etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verdi. 22 Ekim 2023’te tahliye olan Afrin hakkında yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmadığına karar veren AYM, uğradığı manevi zarar karşılığında Afrin’e 30 bin TL tazminat ödenmesine hükmetti.



