Macaristan’ın aylardır süren vetosu nihayet kırıldı. Avrupa Birliği (AB) liderleri, Ukrayna’ya yönelik 90 milyar euroluk tarihi kredi paketini ve Rusya’ya karşı 20. yaptırım paketini resmen onayladı. Karar, Perşembe akşamı Kıbrıs’ta Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin de katılımıyla düzenlenecek Avrupa Zirvesi’nde ele alınacak.
İşte Avrupa’nın Ukrayna stratejisini ve Rusya’ya yönelik yeni adımlarını şekillendiren o kritik kararın detayları:
Avrupalı liderler, 90 milyar euroluk mali yardımın yanı sıra Rusya’ya yönelik 20. yaptırım paketine de yeşil ışık yaktı. Yeni yaptırımların doğrudan Rus bankacılık sektörünü hedef alacağı ve Rus petrol ihracatına yönelik yeni ve ağır kısıtlamalar getireceği belirtildi.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, alınan kararları şu sözlerle duyurdu:
“Kıbrıs’a iyi haberlerle geliyoruz. Rusya saldırganlığını her geçen gün daha da artırırken; Avrupa, Ukrayna’ya olan desteğini ve Rus savaş ekonomisi üzerindeki baskısını katlayarak büyütüyor.”
Perşembe akşamı Kıbrıs’ın lüks tatil bölgesi Ayia Napa Marina’da AB devlet ve hükümet başkanlarıyla bir araya gelecek olan Volodimir Zelenskiy, kredi onayını memnuniyetle karşıladı. Kredinin ordularını güçlendireceğini ve Ukrayna’yı daha dirençli hale getireceğini belirten Zelenskiy, ilk ödemenin “Mayıs sonu – Haziran başı” gibi yapılmasını umduklarını dile getirdi.
Ancak Ukrayna lideri, Avrupa’ya yönelik baskıyı da elden bırakmadı. Financial Times gazetesinde yer alan ve Paris ile Berlin yönetimlerinin şu aşamada Ukrayna’ya yalnızca “sembolik avantajlar” sunmayı planladığına dair habere sert tepki gösteren Zelenskiy, “Bizler sadece sembolik avantajları değil, Avrupa Birliği’ne tam üyeliği hak ediyoruz” çıkışını yaptı.
Kredinin kullanım alanlarına dair en önemli açıklama ise Ukrayna Enerji Bakanı Denys Chmygal’dan geldi. X (eski adıyla Twitter) üzerinden bir teşekkür mesajı yayınlayan Chmygal, kış aylarında Rusya’nın ağır bombardımanıyla hasar gören ve yüz binlerce aileyi karanlığa ve soğuğa mahkum eden enerji sisteminin onarımına dikkat çekti.
Chmygal, “Bu kaynaklar enerji sistemimizi ayakta tutmamıza, kritik altyapıları korumamıza ve yeniden inşayı hızlandırmamıza yardımcı olacak. Sistemin direncini korumak için fonların Mayıs ayında Ukrayna’ya ulaşması hayati önem taşıyor,” ifadelerini kullandı.
Brüksel kulislerine göre kredinin önündeki engelin kalkması, Viktor Orban’ın Macaristan’da aldığı seçim yenilgisinin Avrupa diplomasisindeki ilk somut ve hızlı yansıması oldu.
Mart ayındaki Brüksel zirvesinde Orban’ın uzlaşmaz tavrı nedeniyle kilitlenen süreç, Ukrayna üzerinden geçen boru hattıyla Budapeşte’ye Rus petrol sevkiyatının yeniden başlamasını içeren bir anlaşmayla aşıldı. Bu gelişme üzerine Macaristan hükümeti vetosunu kaldırmak zorunda kaldı ve aylardır diken üstünde olan AB yetkilileri derin bir nefes aldı.
