Dünya Genelinde Protesto Dalgası: Halklar Hayat Pahalılığına ve Hak İhlallerine Karşı Ayakta

Küresel çapta birçok ülke, son 24 saatte hayat pahalılığı, geçim sıkıntısı, konut krizi, eğitim koşulları ve kamu hizmetlerine yönelik yaygın protestolara sahne oldu. Özellikle Avrupa’da hafta sonu da devam eden gösterilerde halklar, yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve temel hakların güvence altına alınması taleplerini sokaklara taşıdı.

Fransa

Fransa’da Eylül ayında Paris’in düşük gelirli kuzey banliyölerindeki okullarda öğretmen eksikliği ve eğitim koşullarıyla başlayan protestolar, hayat pahalılığı, toplumsal eşitsizlik ve kamu harcamalarındaki kesintilere karşı ülke geneline yayıldı. Dün düzenlenen gösterilere 500 binden fazla kişi katıldı. Gösterilerin büyük çoğunluğu barışçıl geçerken, başkent Paris başta olmak üzere Lyon, Marsilya ve diğer büyük kentlerde bazı gruplar ile güvenlik güçleri arasında çatışmalar yaşandı. Paris’teki protestolar sırasında bir kişi kalp krizi geçirerek yaşamını yitirdi.

Sarı Yelekliler (Gilets Jaunes) hareketi de dün ülke genelindeki protestolara destek verdi ve yarın yeniden sokağa inme hazırlığında. Genel İş Konfederasyonu (CGT) ise 5 Kasım için ortak eylem günü planlıyor. Paris’teki Cumhuriyet Meydanı’nda bulunan ve özgürlük, eşitlik, kardeşlik ilkelerini simgeleyen Marianne heykeli, protestocular tarafından “2026, Polis Lise Öğrencilerini Sakat Bırakıyor” yazılı sarı yelekle giydirilerek ve gözlerine siyah boya sürülerek dikkat çekici bir eyleme sahne oldu.

Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, olaylardan aşırı sol grupları ve suç örgütlerini sorumlu tutarken, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un bugün ulusa seslenmesi bekleniyor.

İtalya

İtalya’nın Milano kentinde, hayat pahalılığına ve savaş politikalarına karşı düzenlenen protestolar güvenlik güçleriyle eylemcileri karşı karşıya getirdi. Çatışmalarda en az iki polis yaralanırken, aralarında çocukların da bulunduğu yaklaşık 50 kişi gözaltına alındı. Benzer çatışmalar Bologna’da da kaydedildi.

Portekiz

Portekiz’in başkenti Lizbon’da binlerce kişi, fahiş kira ve konut fiyatları, düşük ücretler ve yetersiz emekli aylıklarını protesto etmek için sokaklara çıktı. Ülkenin en büyük sendikalarından CGTP’nin organize ettiği yürüyüşün ardından Rossio Meydanı’nda toplanan yüzlerce eylemci, konut krizine dikkat çekmek amacıyla çadır kurarak geceyi meydanda geçirme kararı aldı.

2015-2024 yılları arasında konut fiyatlarının yüzde 124 oranında artması ve özellikle büyük kentlerde kiraların kontrolsüz yükselişi, protestoların temel tetikleyicisi oldu. Sosyal hizmet uzmanı Elena Costa, barınma hakkının artık ulaşılamaz hale geldiğini ve toplumun ağır bir ekonomik baskı altında olduğunu vurgularken, mühendis Antonio Margado ise hükümetin kira politikalarının ev sahiplerini korurken kiracıları savunmasız bıraktığını dile getirdi.

İspanya

İspanya’da da yüksek kira artışları ve derinleşen konut krizine karşı Eylül ayında başlayan protestolar sürüyor. Madrid’de 87 yaşındaki María del Carmen Abascal’ın, evini satın alan yatırım şirketinin yüzde 230’luk kira artışı talebiyle tahliye edilmesi, ülke genelinde büyük infiale yol açtı. Bu tahliye kararı sonrası düzenlenen gösterilerde, barınma hakkının korunması ve kira artışlarına sınırlama getirilmesi talepleri yükseltildi. Madrid’de kurulan çadır kampı, bu hak arayışı eylemlerinin odak noktası haline geldi.

Belçika

Belçika’nın başkenti Brüksel’de eğitim reformları, üniversite kayıt ücretleri ve artan yaşam maliyetlerine karşı gösteriler düzenlendi. Ülkenin doğusundaki Liege kentinde ise protestoculara güvenlik güçleri tarafından tazyikli suyla müdahale edildi.

Arnavutluk

Arnavutluk’ta üniversitelerdeki eğitim koşulları, yüksek öğrenim ücretleri, işsizlik ve yolsuzluk iddialarına karşı başlayan öğrenci protestoları, kısa sürede hükümet karşıtı genel gösterilere dönüştü. Başkent Tiran’da beşinci gününe giren eylemlerde göstericiler, Başbakan Edi Rama’nın istifasını talep etti. Eğitim Bakanlığı önünde toplanan protestocularla polis arasında çıkan çatışmalarda, güvenlik güçleri göz yaşartıcı gaz, tazyikli su ve plastik mermi kullandı. Arnavutluk Emniyet Genel Müdürü Skender Hita’nın açıklamasına göre, beş gün süren olaylarda 167 kişi gözaltına alındı ve 132 polis yaralandı. Ayrıca, aşırı güç kullandığı iddia edilen yedi polis hakkında soruşturma başlatıldı.

Tunus

Tunus’un başkentinde binlerce kişi, derinleşen ekonomik kriz, artan hayat pahalılığı ve siyasi özgürlüklere yönelik kısıtlamaları protesto etmek için yürüdü. Tunus Genel İşçi Sendikası (UGTT), muhalefet partileri ve sivil toplum örgütlerinin çağrısıyla düzenlenen yürüyüşte, Cumhurbaşkanı Kays Said’in politikalarına tepki gösterildi. Habib Burgiba Caddesi’nde bir araya gelen göstericiler, siyasi tutukluların serbest bırakılmasını, sendikal hakların güvence altına alınmasını ve yaşam koşullarının acilen iyileştirilmesini talep etti.

Amerika Birleşik Devletleri

Amerika Birleşik Devletleri’nde “No Kings” (Krallara Hayır) hareketinin çağrısıyla dün birçok kentte dönemin Başkan Donald Trump’ın politikalarına karşı protestolar düzenlendi. Washington’daki Lincoln Anıtı çevresinde ve Atlanta’da gerçekleşen gösterilerde, 3 Kasım’daki ara seçimler öncesinde seçmenlerin katılımının artırılması ve erken oy kullanılması çağrıları yapıldı. San Francisco Körfez Bölgesi’nde de seçmen katılımını teşvik eden etkinlikler düzenlendi. Protestocular, seçim güvenliği, demokratik haklar, göç politikaları ve başkanlık yetkilerinin kullanımı konularında yönetimini eleştirdi.

Hindistan

Hindistan’ın Karnataka eyaletine bağlı Bengaluru kentinde, Hindistan Tüm Öğrenciler Birliği (AISA) üyeleri ve aktivistler, seçmen listelerinin özel kapsamlı yeniden incelenmesi uygulamasını protesto etti. Göstericiler, Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar’ın istifasını talep ederken, polis müdahalesi sonucu yaklaşık 50 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanlar daha sonra serbest bırakıldı.

Bu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.