Kürt Kültür Mirası Kayıt Altına Alınıyor: Çınar’da Dengbêj Arşivi Çalışması

Diyarbakır’ın Çınar Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğü, Kürt sözlü edebiyatının ve kültürünün temel taşı olan dengbêjlik geleneğini korumak ve gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla kapsamlı bir arşiv çalışması başlattı.

Çalışma kapsamında ilçe merkezi ve bağlı kırsal mahallelerde yaşayan dengbêjler tek tek tespit ediliyor. Belediye ekipleri, mahalleleri ziyaret ederek dengbêjlerin hayat hikayelerini ve seslendirdikleri eserleri kayıt altına alıyor. Görsel ve işitsel olarak hazırlanan bu kayıtlarla, Kürt kültürünün en önemli hafıza duraklarından biri olan dengbêjlik geleneğinin dijital bir külliyatının oluşturulması hedefleniyor.

İlk Kayıtlar Beşpınar Mahallesi’nde Yapıldı

Arşiv çalışmasının ilk durağı Beşpınar Mahallesi oldu. Mahallede yaşayan dengbêj Mehemedê Birkî‘nin yaşam öyküsü kendi anlatımıyla kaydedilirken, seslendirdiği kilamlar da kayıt altına alındı. Bu çalışma ile dengbêjlerin icra ettiği sanatın aslına uygun şekilde korunması ve toplumsal hafızanın canlı tutulması amaçlanıyor.

‘Geleneğin Temsilcilerinin Sesine Ses Olmak İstiyoruz’

Çalışmayı yürüten Çınar Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğü Müzik Eğitmeni Veysel Atalay, Kürt müziğinin özgün yapısına dikkat çekerek, bu geleneğin toplumsal değişimler ve mevcut politikalar nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu. Genç nesillerin geleneğe sahip çıkmasının hayati önemde olduğunu vurgulayan Atalay, “Varlıkları yitip gitmeden, onların hayat hikâyelerini ve eserlerini kayıt altına alarak yarınlara taşımak istedik” ifadelerini kullandı.

Hafıza Aktarımının Önemi

Çınar Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürü Ayşe Kuran ise dengbêjliği bir hafıza aktarımı olarak nitelendirdi. Kürt dili ve geleneklerinin bu sanat sayesinde bugünlere ulaştığını ifade eden Kuran, “Kilamlar bize toplumsal olaylardan, aşklardan ve acılardan bahsediyor. Geçmiş ile gelecek arasında bir bağ kurmak ve bu izlerin yok olmaması adına arşiv çalışmasına ihtiyaç duyduk” şeklinde konuştu.

Bu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.