16 Kasım 2026, Pazartesi İstanbul 15° Parçalı bulutlu
DOLAR 50,3939 %0,05 EURO 55,5548 %-0,02 ALTIN 6.250,17 %-0,48 BORSA 11.944,88 %0,86
Özgür Manşet Yazarlar
Siyaset

10 Kentten Yükselen Ses: Gazetecilik Suç Değildir, Özgür Basın Özgür Toplumun Güvencesidir

24 Ekim 2026 14:07

Basın meslek örgütleri ve gazeteciler, Türkiye’nin 10 farklı kentinde bir araya gelerek baskı ve sansür uygulamalarına karşı tepkilerini dile getirdi. “Özgür basın yoksa özgür toplum yoktur” vurgusu yapan gazeteciler, sansüre karşı dayanışma ve ortak mücadelenin kritik önemine dikkat çekti.

Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG), Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), DİSK Basın İş ve Gazeteciler Cemiyeti gibi birçok basın meslek örgütü, “Sansüre hayır! Habere özgürlük” sloganıyla 10 kentte eylemler düzenledi. Eylemlerde ortak bir basın metni okundu.

Ortak metinde, “Türkiye’de gazetecilik, iktidarların, siyasilerin ya da sermayenin değil, halkın yanında olmaktır!” ifadelerine yer verildi. Metinde şunlar belirtildi: “Halkın haber alma hakkını savunan ve gerçeğin peşinde koşan gazetecileri temsil eden basın meslek örgütleri olarak ilan ediyoruz: Artık yeter! Nefes alamıyoruz! Gazeteciliğin suç, haberin tehdit, gerçeğin sakıncalı sayıldığı; sadece gazetecilerin değil, itiraz eden herkesin sansür, baskı ve cezalandırmayla yüz yüze bırakıldığı bu düzene sessiz kalmayacağız. Televizyon kanallarına kayyım atanan, haber siteleri erişime engellenen, habercileri tutuklanan, sosyal medya hesapları kapatılan, gazetecilerin adeta bir köle düzeninde çalıştırılıp sosyal haklarının tırpanlandığı bir ülkede basın özgürlüğünden bahsedilemez. Neredeyse her gün bir basın kuruluşu ya da gazetecinin hedef alındığı, yaptığı ya da yapmadığı haber nedeniyle gazetecilerin tutuklandığı, sosyal medya hesaplarının kapatıldığı, gazetecinin açlıkla boğuştuğu bir ülkede demokrasiden de söz edilemez.”

Gazetecilik Suç Değildir

Metinde, gazeteciliğin halktan yana olduğu vurgulandı. İşçinin hakkı gasp edilirken, emekçinin direnişi bastırılırken, kadınlar şiddete uğrarken, gençler geleceksizliğe mahkum edilirken, yoksulluk büyürken ve kamu kaynakları sermayeye aktarılırken bu konuları görünür kılmanın gazeteciliğin kamusal sorumluluğu olduğu belirtildi. Gazetecinin, halkın bilmesi gerekeni açığa çıkarmakla yükümlü olduğu, iktidarın bilinmesini istemediğini gizlemekle değil, ifade edildi.

Açıklamada, gazeteciliğin siyasi iradenin veya sermayenin sesi olamayacağı belirtildi. İktidarın ya da siyasi erkin çıkarlarını halkın çıkarları gibi sunan, patronların ekonomik gücünü gerçeğin önüne koyan, siyasi iktidara yakın olmayı mesleki güvencenin teminatı sayan anlayışın gazetecilik değil, iktidar ilişkilerinin yeniden üretimi olduğu ifade edildi. Evrensel ilkeler yerine günün siyasal ilkelerine yaslananların, o günün siyasal \”ilkelerinin\” elbet bir gün yok olacağını bilmesi gerektiği kaydedildi.

Metne göre, bugün bedel ödeyen gazeteciler; iktidarın hoşuna gitmeyen sorular sordukları, kamu kaynaklarının nasıl harcandığını araştırdıkları, yolsuzluk iddialarını haberleştirdikleri, işçilerin direnişini, kadınların hak arayışını, LGBTİ+’ların mücadelesini, gençlerin itirazını ve ezilenlerin sesini duyurdukları için hedef alınıyor. Kimileri gözaltına alınırken, kimileri tutuklanıyor, kimileri ev hapsine mahkum ediliyor; bazıları ise işini, gelirini ve mesleğini sürdürme olanağını kaybediyor. Ayrıca, sansür ve baskının yarattığı güvencesizlik ortamı nedeniyle bazı gazetecilerin kendi kendini susturmaya zorlandığı belirtildi.

Açıklamada, gazetecilerin sadece bir haber uğruna değil, halkın gerçekleri öğrenme hakkı, kamu gücünün denetlenmesi ve toplumun kendi geleceği hakkında özgürce karar verebilmesi için bedel ödediği ifade edildi. Gazetecilere yönelik baskının, aynı zamanda toplumun gerçeğe ulaşma hakkına yönelik bir saldırı olduğu vurgulandı. \”Gazetecinin kalemi kırılırsa toplum da karanlığa mahkum edilir. İstenen de budur. Gazeteci yazmasın, toplum gerçekleri öğrenmesin\” denildi.

Ortak metinde, sansür, otosansür, kapatmalar ve tutuklamaların sadece gazetecilerin sorunu olmadığı, bu durumun toplumun en temel demokratik haklarının engellenmesi ve haber alma haklarına vurulan bir darbe olduğu belirtildi. \”Gazetecilik suç değildir\” diye haykıran meslektaşların bu mesajının iktidara olduğu kadar yurttaşlara da hitap ettiği ifade edildi. \”Susturulan sizin hakkınızdır. Engellenen sizin gerçeklere ulaşma hakkınızdır. Kapatılan sizin gerçekleri öğrenip politik iradenizi oluşturma hakkınızdır. İşçinin, çiftçinin, esnafın, memurun, kadının, gencin, özetle bu toplumun, yani sizlerin gerçekleri öğrenmeniz, gelişmelerden haberdar olmanız istenmiyor. Sadece gazeteciler değil siz de susturuluyorsunuz!\” denilerek yurttaşlara çağrı yapıldı.

Son İki Yılda Yaşananlar Mercek Altında

Ortak metinde, son iki yılda basına yönelik baskıların somut örnekleri sıralandı: Flash Haber TV, Ekotürk TV, Habertürk grubu, TELE1 ve Halk TV’ye kayyım atanarak iktidara yönelik eleştirel yayınların durdurulduğu belirtildi. JINNEWS, Mezopotamya Ajansı ve KAOS GL haber sitelerinin erişime engellenmesi, bu sürecin son halkasının T24 olması dikkat çekti. Ayrıca Evrensel, Kısa Dalga, SolHaber, Yeni Yaşam Gazetesi, Ajansa Welat (AW) ve Bianet gibi önemli haber sitelerinin sosyal medya hesaplarına erişim engelleri getirildiği ve birçok haberine ek erişim engeli kararları alındığı ifade edildi. Onlarca gazeteci ile MLSA ve İFÖD gibi derneklerin hesaplarına da erişim engeli getirildiği kaydedildi. Kamu reklamlarından muaf tutulan ve ekonomik olarak zorlanan Gazete Duvar, TELE2 gibi mecralar ile yüzlerce yerel internet sitesi, gazete ve TV’nin yayın hayatına son vermek zorunda bırakıldığı belirtilerek, tüm bunların toplumun yaşam damarlarının tıkanmasına örnek teşkil ettiği vurgulandı.

Açıklamada, demokrasi, ifade ve basın özgürlüğünün bütün toplumun ana damarları olduğu ifade edildi ve tüm yurttaşlar gazetecilerle dayanışmaya, gazeteciliğe ve habere sahip çıkmaya davet edildi. \”Sessizliği bozun! Dayanışmayı büyütün! Sansüre karşı yan yana gelin!\” çağrısı yapılırken, sadece iktidarın sansür politikalarının değil, bu baskılar karşısında susmanın, görmezden gelmenin ve dayanışmadan kaçınmanın da sorgulanması gerektiği belirtildi.

Metinde, Kürt gazeteciler susturulurken, muhalif gazeteciler tutuklanırken, bağımsız medya kuruluşları hedef alınırken, kamu yayıncılığının iktidar yayıncılığına dönüştürülürken susanların; meslektaşlarının uğradığı baskıyı görmezden gelenlerin, gazeteciliğin ortak geleceğine zarar verdiği ifade edildi.

Talepler ve Çağrılar

Gazetecilik mesleğinin sadece kendi başına gelene itiraz etmekle sınırlı olmadığı, aynı zamanda kendisiyle aynı düşünmeyen gazetecinin de haber yapma hakkını savunabilmek anlamına geldiği belirtildi. Oto sansürü normalleştirerek, sansüre uğrayanın kimliğine, diline, siyasi görüşüne ya da çalıştığı kuruma bakarak dayanışmayı seçmenin, mesleki dayanışmayı dar çıkarların sınırlarına hapsetmek olduğu vurgulandı. Bir gazetecinin susturulmasına sessiz kalmanın, sıranın bir gün kendisine geleceğini unutmak olduğu ifade edildi.

Basın meslek örgütleri ve gazeteciler, tek taleplerinin özgürce mesleklerini yapmak olduğunu belirterek, bu yolda yalnız kalmak istemediklerini ve tüm meslektaşlarını bu mücadeleye dahil olmaya çağırdıklarını dile getirdi.

Bir kez daha vurgulanması gereken nokta, basın özgürlüğünün sadece gazetecilerin değil, toplumun tüm kesimlerinin sorunu olduğudur. Basın özgür değilse toplumun habere ulaşamayacağı belirtilerek, \”Özgür basın yoksa özgür toplum yoktur!\” mesajı tekrarlandı.

Eylemlerde dile getirilen talepler arasında; tutuklu gazetecilerin serbest bırakılması, haber üzerindeki yargı baskısının sona erdirilmesi, medyada kayyım uygulamalarına son verilmesi ve hukuksuz erişim engellemelerinin sonlandırılması yer aldı. Ayrıca kamu reklam ve ilanlarının adil ve eşit dağıtılması, Anayasa ile güvence altına alınmış olan basın özgürlüğünü ortadan kaldıran saldırılardan vazgeçilmesi istendi.

Kentlerdeki Eylemler

Diyarbakır’da, Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG), Mezopotamya Kadın Gazeteciler Derneği (MKG), Güneydoğu Gazeteciler Derneği (GGC), TGS ve DİSK Basın İş temsilcilikleri Diyarbakır Adliyesi önünde toplandı. \”Sansüre hayır habere özgürlük\” pankartının ardından gazeteciler BTK binası önüne yürüdü. Yürüyüşte \”Özgür basın susturulamaz\”, \”Sansüre hayır\”, \”Bijî çapemeniya azad\” (Yaşasın özgür basın), \”Susma sustukça sıra sana gelecek\” sloganları atıldı. Yürüyüş boyunca, birçok kez kapatılan veya erişime engellenen Mezopotamya Ajansı, Ajansa Welat, JINNEWS, Evrensel, Yeni Yaşam, Kısa Dalga, T24 gibi mecraların amblemlerinin bulunduğu dövizler taşındı. Ortak metnin Türkçesini DFG Eşbaşkanı Selman Çiçek, Kürtçesini ise MKG Başkanı Roza Metina okudu.

Adana’da TGS Adana Şubesi, Çukurova Gazeteciler Cemiyeti (ÇGC) ve Anadolu Gazeteciler ve Spor Gazetecileri Derneği (AGSGD), Sanatçılar Parkı içinde bulunan Basın Anıtı önünde basına yönelik baskı, sansür ve kayyım uygulamalarına tepki gösterdi. Açıklamaya kentteki siyasi parti ve sivil toplum örgütü temsilcileri ile çok sayıda basın emekçisi katıldı. \”Sansüre hayır habere özgürlük\” pankartı ile \”Cezaevindeki gazetecilere özgürlük\”, \”Haberden çok adliyeye gider olduk\” dövizleri taşınarak sık sık \”Susma sustukça sıra sana gelecek\”, \”Özgür Basın susturulamaz\” sloganları atıldı. Açıklamada ortak basın metnini okuyan TGS Adana Şube Başkanı Salim Büyükkaya, gazeteciliğin suç sayıldığı ve habercilerin tutuklama, sansür ve ekonomik baskılarla karşı karşıya bırakıldığı belirtilerek, \”Özgür basın yoksa özgür toplum yoktur\” dedi.

Antalya’da basın meslek örgütleri, \”Sansüre hayır, habere özgürlük\” sloganıyla Attalos Heykeli önünden Cumhuriyet Meydanı’na yürüdü. Basına yönelik baskı, sansür ve kayyım uygulamalarına tepki gösterilen yürüyüşte \”Gazetecilik suç değildir\” ve \”Sansüre hayır, habere özgürlük\” pankartları açıldı. Yürüyüş boyunca \”Özgür basın susturulamaz\”, \”Sansüre hayır, habere özgürlük\” ve \”Karanlığa teslim olmayacağız\” sloganları atıldı. Yürüyüş sonrası yapılan açıklamada basın metnini okuyan Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) üyesi Ceren Deniz, \”Basın Meslek Örgütleri ve gazeteciler olarak tek talebimiz özgürce mesleğimizi yapmaktır. Bu yolda yalnız kalmak istemiyoruz. Tüm meslektaşlarımızı bu mücadeleye dahil olmaya çağırıyoruz\” dedi.

İstanbul’da ise Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG), Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), DİSK Basın İş ve Gazeteciler Cemiyeti gibi birçok basın meslek örgütü, gazetecilere yönelik sansür ve baskılara karşı Kadıköy’deki Boğa Heykeli’nden iskeleye yürüdü. Çok sayıda gazeteci ve yurttaşın yanı sıra Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları da yürüyüşe katıldı. Yürüyüşte \”Özgür basın susturulamaz\”, \”Bijî çapemenîya azad\” (Yaşasın özgür basın) sloganları atılırken, \”Sansüre hayır habere özgürlük\” pankartı taşındı. Sansüre uğrayan ajansların logolarının bulunduğu dövizler de taşındı. Katledilen gazetecilerin isimleri anılarak \”burada\” denildi. Kadıköy İskelesi’nde yapılan açıklamada, basın metnini Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) Genel Başkanı Gökhan Durmuş okudu. Eylem sloganlarla sona erdi.

Tutuklu Gazetecilerden Mesajlar

Tutuklu gazeteci İsmail Arı‘nın mesajı Bilal Güldem tarafından okundu. Arı mesajında, aynı yıl içinde aynı adliyede aynı suç iddiasıyla ikinci kez tutuklanan bir gazeteci olarak basın tarihine geçeceğini belirtti. Kendisini tutukladıkları suç maddesinin yatarı olmadığını, sadece gazetecilik yaptığı için boşu boşuna cezaevinde tutulduğunu ve hayatından günlerin çalındığını ifade etti. \”Birçok meslektaşım içeride. Tüm gazetecileri de tutuklasanız bu halkın yüzü gülmeyecek. Sonuna kadar gazeteciliği savunacağız. Artık elinizi üzerimizden çekin, anayasaya uyun ve bırakın işimizi yapalım\” çağrısında bulundu.

Adana’da okunan Selahattin Günday‘ın mesajında, 15 yıl sonra yaptığı gazetecilik nedeniyle tutuklandığını ve hukuku koruması gerekenlerin düşmanca tavrına maruz kaldığını belirtti. Özgürlüğünün elinden alındığını, birçok gazetecinin yaşadığı haksızlığı birebir yaşadığını ifade eden Günday, bugünlerin geçeceğine inandığını ve gazetecilik ilkelerine bağlı kalarak halkın haber alma hakkına sahip çıkmaya devam edeceğini dile getirdi. \”Özgür günlerde görüşmek dileğiyle\” mesajını iletti.

Ankara’da okunan mesajında Şaban Sevinç, mesleğin ülke tarihinin en kara günlerini yaşadığını belirtti. Kendisini devlet zanneden iktidarın mesleğe yönelik baskılarından herkesin payına düşeni yaşadığını ifade eden Sevinç, sadece gazetecilik yaptığı için fon olayını sorguladığı için tutuklu olduğunu kaydetti. \”Pek çok gazeteci arkadaşım hiçbir suç işlemediği halde benim gibi tutuklu bulunuyor. Ama inanıyorum ki bugünlerin geçmesi, geri kalması yaklaştı. Umutsuz değiliz. Güzel ülkemizin demokrasiye, hukuka, basın özgürlüğüne yeniden kavuşacağı günler yakındır\” sözleriyle umudunu dile getirdi. Sevinç, toplantıyı düzenleyenlere ve destek verenlere teşekkür etti.

Fatih Ergin‘in Van’da okunan mesajında, insanların hakikat ile bağını kesmek için gazetecilerin hapse atıldığı belirtildi. Ergin, \”Bugün biz gazeteciler bu sebeple hapisteyiz. Birileri gibi halkın parasıyla fon vurgunu yapmak yerine halkın haber alma hakkını savunduğumuz ve yaşattığımız için hapisteyiz. Gazetecilere sahip çıkmak haber alma hakkına sahip çıkmaktır. Bu hakkı gasp ettirmemek için bizlere sahip çıkan, dayanışma gösteren tüm yurttaşlara selam olsun\” ifadelerini kullandı.

İzmir’de okunan mesajında Tuğba Tekerek, Sincan Kadın Kapalı Cezaevi’nden selamlarını iletti. Kaos GL’ye iki yıl önce gönderdiği bir haber nedeniyle Kaos GL’nin Instagram yetkilisi olmakla suçlandığını ve 39 gündür tutuklu olduğunu belirtti. Gazetecilik azminden bir gram dahi kaybetmediğini, aksine çıktığında daha güçlü haberler yapmak arzusuyla dolu olduğunu ifade etti. Gösterilen dayanışma için teşekkür ederek, tez zamanda özgür günlerde buluşmak dileğiyle mesajını sonlandırdı.

İstanbul’daki eylemde Merdan Yanardağ‘ın mesajı okundu. Yanardağ, Silivri’den \”Dayanışmayı, mücadeleyi büyütmek zorundayız. Hep birlikte mücadele ederek, birleşik ve güçlü bir mücadele hattı izleyerek bu karanlığı kırabiliriz\” ifadelerini kullandı. Tele1’e el konulmasının yıldönümünde düzenlenen protesto ve dayanışma eylemlerinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Yanardağ, Tele1’e yönelik saldırıya zamanında etkili tepki gösterilseydi Halk TV’ye bu kadar kolay el konulamayacağını belirtti. Toplum ve bağımsız medyayı susturmaya yönelik baskı dalgasının Tele1 saldırısıyla başladığını kaydederek, dayanışma eylemlerini umut verici bulduğunu ifade etti. Meslektaşlarına, dostlarına, siyasetçi ve aydınlara, değerli yurttaşlara destekleri için teşekkür etti.

Eskişehir’de okunan Derya Okatan‘ın mesajında, Bakırköy Cezaevi’nde üçüncü haftasını doldurduğunu belirtti. Kendi tutukluluğundan sonra Halk TV’ye kayyım atandığını, Murat Ağırel ve İsmail Arı gibi meslektaşlarının da tutuklandığını ifade etti. Cezaevi koşullarında erişemediği daha birçok soruşturma, gözaltı, tutuklama ve erişim engeli olduğunu söyleyen Okatan, kısa sürede yaşanan bu saldırıların basının ağır bir baskı altında olduğunu gösterdiğini vurguladı. Meslek örgütlerinin mücadelesini çok kıymetli bulduğunu belirten Okatan, dışarıda olsa kendisinin de sokaklarda olacağını söyledi. Aynı koğuşta bulunduğu Nadiye Gürbüz ile birlikte tüm meslektaşlarına ve dayanışma gösteren herkese selamlarını ve teşekkürlerini iletti.

KaynakBu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.
Sonraki haber

İstanbul Barosu Genel Kurulu’nda LGBTİ Bireylere Nefret Saldırısı

İlgili haberler

tümü →
0:00 0:00