Uydu Görüntüleriyle Kanıtlandı: Federe Kürdistan Bölgesi’nde 10 Yıllık Doğa Talanı

Federe Kürdistan Bölgesi’nde Türkiye’ye ait şirketler tarafından yaklaşık 10 yıldır süregelen doğa tahribatı, uydu fotoğraflarıyla belgelendi. Görüntülerin karşılaştırmalı incelenmesi, bazı bölgelerde tek bir ağacın dahi kalmadığını ortaya koydu.

Bölgedeki doğa talanı, Türkiye’nin 2017’de Zap, Avaşîn ve Metîna bölgelerine başlattığı askeri operasyonlarla eş zamanlı olarak artış gösterdi. Yaklaşık on yıldır inşa edilen yollar ve askeri üs bölgeleri için yüz binlerce ağaç katledildi. Kesilen ağaçlar, Türkiye’ye ait şirketler aracılığıyla TIR’larla sınır ötesine taşınırken, bu kıyımın yine aynı şirketler eliyle gerçekleştirildiği belirlendi.

Bu ağaç kesimine tepki gösteren bölge halkı, Irak ve Federe Kürdistan Bölgesi hükümetlerinden bu talanın durdurulmasını talep etti. Artan tepkiler üzerine Dihok Valisi Ali Teter, bölgedeki ağaç kesimine dair haberlerin gerçeği yansıtmadığını öne sürerek, görüntülerin Türkiye’den çekildiğini iddia etti. Ancak bölgede bulunan gazeteciler, Teter’in bu beyanını yalanlayarak, ağaçların Federe Kürdistan Bölgesi’nde kesilerek Türkiye’ye taşındığını vurguladı.

Ağaç Kıyımının Yoğunlaştığı Bölgeler

Son dönemde, Zaho, Dihok, Berwarî Bala ve Amadiye kentlerini içine alan Behdinan Bölgesi’nde ağaç kıyımı hız kazandı. Kış öncesi kesim faaliyetlerini artıran şirketler, askeri gözetim altında TIR’larla ağaçları sınır kapılarından geçiriyor. Ağaç kıyımının yoğunlaştığı bazı bölgeler ve köyler arasında Berwarî Bala’nın Mîska, Qumri, Hirûrê, Kêste, Tirwaniş ve Nizdûrê köyleri bulunmaktadır.

Uydu Fotoğrafları Gerçeği Gözler Önüne Serdi

Bölgede yaklaşık 10 yıldır devam eden doğa tahribatının boyutu, uydu fotoğrafları aracılığıyla tüm çıplaklığıyla ortaya çıktı. 2013 ile 2023 yılları arasındaki uydu görüntülerinin karşılaştırılması, bazı alanlarda tek bir ağacın dahi kalmadığını gözler önüne serdi. Google Earth üzerindeki veriler 2023 yılına kadar ekolojik yıkımı gösterirken, 2024, 2025 ve 2026 yıllarına ait verilerin sistemde bulunmaması ise ayrıca dikkat çekici bir durumdur.

On yıllık süreçte 20 farklı bölgeden alınan uydu görüntüleri, ekolojik tahribatın vahim boyutlarını gözler önüne sermektedir.

Mevcut verilere göre ağaç kıyımının yapıldığı 20 bölgeye ait uydu görüntülerinin bilgileri ise şu şekildedir: İlk harita (2018 – 2020): Dihok’un Zaho bölgesinde, Geluk yerleşiminin yaklaşık 1,1 kilometre batısındaki alan. İkinci harita (2018 – 2023): Zaho’nun, Dêreşîş köyünün 1,5 kilometre kuzeyinde, Celde Dağı ile Girê Heşkî arasındaki alan. Üçüncü harita (2013 – 2023): Zaho çevresinde, Senat yerleşiminin yaklaşık 1,1 kilometre kuzeybatısında, Sumak Tepesi’nin doğusundaki alan. Dördüncü harita (2019 – 2023): Senat yerleşiminin yaklaşık 2,4 kilometre kuzey-kuzeydoğusunda, Gurvil Dağı zirvesinin 550 metre doğusundaki alan. Beşinci harita (2019 – 2022): Dihok’un Zaho bölgesinde, Dêreşîş köyünün yaklaşık 850 metre kuzeyinde, Celde Dağı’nın kuzeydoğusundaki alan. Altıncı harita (2018 – 2022): Dihok’un Zaho bölgesinde, Dêreşîş köyünün yaklaşık 1,5 kilometre kuzeyinde, Celde Dağı’nın kuzeydoğusundaki alan. Yedinci harita (2017 – 2019): Zaho–Batîfa çevresinde, Êkmale köyünün yaklaşık 4,6 kilometre kuzeydoğusundaki alan. Sekizinci harita (2016 – 2022): Êkmale köyünün yaklaşık 5,3 kilometre kuzeydoğusundaki alan. Dokuzuncu harita (2017 – 2019): Êkmale köyünün yaklaşık 4,8 kilometre kuzeydoğusunda, Kıtır Tepesi’nin 2,3 kilometre güneyindeki alan. Onuncu harita (2017 – 2019): Êkmale köyünün yaklaşık 5 kilometre kuzeydoğusunda, Kıtır Tepesi’nin 1,9 kilometre güneyindeki alan. On birinci harita (2017 – 2023): Êkmale köyünün yaklaşık 5,6 kilometre kuzeydoğusunda, Kıtır Tepesi’nin 2,7 kilometre güneydoğusundaki alan. On ikinci harita (2016 – 2021): Êkmale köyünün yaklaşık 5,5 kilometre kuzeydoğusunda, Kıtır Tepesi’nin 3,3 kilometre güneydoğusundaki alan. On üçüncü harita (2017 – 2023): Horkî eski yerleşiminin yaklaşık 3,9 kilometre kuzeybatısında, Gilalte Deresi çevresindeki alan. On dördüncü harita (2015 – 2021): Dihok’un Amadiye bölgesinde, Gilalte Deresi’nin yaklaşık 2 kilometre kuzeydoğusundaki, Horkî eski yerleşimi yakınlarındaki alan. On beşinci harita (2013 – 2020): Dihok’un Amadiye bölgesinde, Kûxkê yerleşiminin yaklaşık 2,3 kilometre doğusunda, Çiyayê Kelha Spî’nin kuzeyindeki alan. On altıncı harita (2017 – 2022): Dihok’un Amadiye bölgesinde, Barzan yerleşiminin yaklaşık 1,1 kilometre doğusunda, Çiyayê Basêr’in kuzeyindeki alan. On yedinci harita (2018 – 2020): Dihok’un Zaho bölgesinde, Gelûk yerleşiminin yaklaşık 1 kilometre batısında, Çiyayê Qîra’ın kuzeydoğusundaki alan. On sekizinci harita (2018 – 2023): Dihok’un Zaho bölgesinde, Qimmat Karah Chak zirvesinin yaklaşık 380 metre güneydoğusundaki alan. On dokuzuncu harita (2018 – 2023): Dihok’un Zaho bölgesinde, Gelûk yerleşiminin yaklaşık 640 metre doğusunda, Qimmat Karah Chak zirvesinin kuzeyindeki alan. Yirminci harita (2016 – 2023): Dihok’un Zaho bölgesinde, Gelûk yerleşiminin yaklaşık 740 metre kuzeybatısında, Qimmat Karah Chak zirvesinin kuzeybatısındaki alan.

Bu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.