Türkiye’de yerel yönetimlerde çalışanları temsil eden Tüm Belediye ve Yerel Yönetim Emekçileri Sendikası (TÜM BEL-SEN), 31 Mart 2024 yerel seçimlerinin ikinci yıl dönümünde yayımladığı kapsamlı raporla, yerel yönetimlere yönelik müdahalelerin boyutlarını gözler önüne serdi. Rapora göre, geride kalan iki yıllık süreçte tam 85 belediyede yönetim değiştirilerek, milyonlarca seçmenin iradesi hiçe sayıldı.
TÜM BEL-SEN’in raporu, yerel yönetimlere yönelik kayyım atamaları, görevden almalar, yargı operasyonları ve mali kısıtlamalar aracılığıyla yerel demokrasinin fiilen askıya alındığını vurguladı. Sendika, bu durumu “emek ve demokrasi karşıtı bir rejime” dönüşüm olarak nitelendirdi. Raporda belirtildiğine göre, 8 milyon 845 bin 767 oy, yani toplam oyların yüzde 20,55’i karşılıksız bırakıldı.
Raporda, yerel yönetimlere yönelik müdahalelerin ilk olarak Wan Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Abdullah Zeydan’ın mazbatasının gasp edilmeye çalışılmasıyla başladığı, bu girişimin başarısız olması sonrası Colemêrg Belediyesi ile kayyım sürecinin devreye girdiği ifade edildi. Son iki yılda kayyım atanan belediyeler ise şöyle sıralandı: Hakkari, Esenyurt, Batman, Mardin Büyükşehir, Halfeti, Dersim, Ovacık, Bahçesaray, Akdeniz, Siirt, Van Büyükşehir, Kağızman ve Şişli.
Müdahaleler sadece kayyım atamalarıyla sınırlı kalmadı. Rapora göre, İstanbul, Van, Mardin, Adana ve Antalya gibi büyükşehirlerin de aralarında bulunduğu toplam 30 belediyede seçilmiş başkanlar veya eşbaşkanlar görevden uzaklaştırıldı. Ayrıca 55 belediyede, belediye meclis aritmetiğinin değiştirilmesi gibi çeşitli siyasi yöntemlerle parti değişikliği yaşandığı belirtildi.
Yerel yönetimlerdeki bu süreçten en çok etkilenen kesimlerden biri de belediye emekçileri oldu. Rapora göre, bin 342 kamu emekçisi ihraç edildi ve bu emekçilerden 837’si hala görevine dönemedi. Ayrıca 3 bin 200 emekçi, toplu sözleşmelerin iptal edilmesi gibi uygulamalar nedeniyle gelir kaybına uğradı.
TÜM BEL-SEN raporu, özellikle muhalefet partilerinin oylarının gasp edilmesine dikkat çekti. Rapora göre, 2024 yerel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) tarafından alınan oyların yüzde 44,4’ü ve Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) tarafından alınan oyların ise yüzde 27,7’si siyasi müdahalelerle etkisiz hale getirildi. Bu durum, yerel yönetimlerde halk iradesinin ve demokratik seçimin esaslarının nasıl ihlal edildiğini bir kez daha ortaya koydu.
