Kürt kültür, edebiyat ve tarihinin binlerce yıllık birikimini bugüne taşıyan dengbêjlik geleneği, asimilasyon politikalarına rağmen varlığını sürdürmeye devam ediyor. Bu kadim geleneğin taşıyıcılarından biri olan Hüseyin Erener (Hiseynê Mihemê Emerê Cangî), babasından devraldığı kültürel mirası yaşatmak için 44 yaşında dengbêjlik kürsüsüne oturdu.
Şırnak’ta 2016 yılında ilan edilen sokağa çıkma yasağı sırasında yaşanan yıkım, sadece binaları değil, kültürel bir hafızayı da hedef aldı. Erener’in dengbêj olan babasına ait olan ve henüz dijital ortama aktarılmayan 15 kaset, evlerinin yıkılmasıyla moloz yığınlarının altında kaldı. Babasının sesinden geriye sadece 7 klamın kalması üzerine Erener, bu mirası korumak için harekete geçti.
Babasından dinlediği ve hafızasında yer eden klamları tek tek defterine not etmeye başlayan Erener, 44 yaşında ilk kez dengbêjlik yapmaya karar verdi. Bugün defterinde 80 dengbêj klamı ve Botan yöresine özgü 15 ezgi bulunan Erener, sekiz yıldır bu birikimi hem yazılı hem de sözlü olarak yaşatıyor.
Babasının dengbêjlik serüveninin 1960’lı yıllarda Şanlıurfa’nın Suruç ilçesinde başladığını belirten Erener, ailesinin o dönem yaşanan kıtlık nedeniyle bölgeye göç ettiğini anlattı. Babasının Erîvan ve Bağdat radyolarında klamlar seslendirdiğini ifade eden Erener, 2018 yılında katıldığı bir taziyede kendisine yöneltilen Siz de babanız gibi dengbêjlik yapıyor musunuz? sorusunun kendisi için dönüm noktası olduğunu belirtti.
Dengbêjliğin Kürt dili ve tarihi açısından hayati bir öneme sahip olduğunu vurgulayan Erener, sözlü edebiyatın Kürtçenin bugüne ulaşmasındaki rolüne dikkat çekti. Erener, Dengbêjlik olmasaydı bugün bir tarihten bahsetmemiz çok zor olurdu. Toplum bu geleneği korumalıdır diyerek, genç kuşakların bu kültüre sahip çıkması gerektiğini ifade etti.
Erener, topladığı eserlerin kaybolmaması için ilerleyen süreçte bu klamları bir kitap haline getirmeyi hedefliyor. Bir yandan hafızasındaki klamları seslendiren Erener, diğer yandan da kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılması için çalışmalarını sürdürüyor.
Bu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.
