Avrupa Birliği’nden Temu’ya Dev Ceza: 200 Milyon Euro Para Cezası Kesildi!

Avrupa Komisyonu, son dönemin en popüler e-ticaret platformlarından biri olan Çin merkezli Temu’ya, Dijital Hizmetler Yasası’nı (DSA) ihlal ettiği gerekçesiyle 200 milyon Euro tutarında rekor bir para cezası kesti. Komisyon; şirketin, platformunda satılan yasa dışı ürünlerin yarattığı sistemik riskleri ve bunun Avrupa Birliği’ndeki tüketicilere yönelik zararlarını tespit etme, analiz etme ve değerlendirme konusunda sınıfta kaldığını açıkladı.

Avrupa pazarında büyük yankı uyandıran bu tarihi cezanın detayları ve arkasındaki çarpıcı nedenler şöyle:

Gizli Müşteri Testleri Tehlikeyi Ortaya Çıkardı: Bebek Oyuncakları ve Şarj Cihazları Sınıfta Kaldı

Avrupa Komisyonu’nun elindeki kanıtlar, AB’deki tüketicilerin Temu üzerinde yasa dışı ve tehlikeli ürünlerle karşılaşma olasılığının son derece yüksek olduğunu gösteriyor. Komisyon adına bağımsız bir test kuruluşu tarafından yürütülen “gizli müşteri” (mystery shopping) çalışması ve AB gümrük verileri, platformdaki tehlikenin boyutunu gözler önüne serdi:

 Şarj Cihazları: Test için seçilen şarj cihazlarının çok yüksek bir yüzdesi en temel güvenlik testlerinden bile geçemedi.

 Bebek Oyuncakları: Test edilen bebek oyuncaklarının büyük bir bölümünün, yasal sınırları aşan kimyasallar içermesi veya kopabilir parçalar nedeniyle boğulma tehlikesi yaratması sebebiyle “orta ila yüksek” derecede güvenlik riski taşıdığı belirlendi.

Temu Riskleri Bilerek “Hafife Almış”

Komisyon, Temu’nun 2024 yılında sunduğu risk değerlendirme raporunun DSA standartlarının çok altında kaldığını vurguladı. Şirkete yönelik ana suçlamalar şunlar:

 Temu, kendi platformuna özgü somut kanıtlar ve testler yerine, genel e-ticaret sektöründeki risklere dayalı yüzeysel bir rapor sundu.

 AB tüketicilerinin yasa dışı ürünlerle karşılaşma sıklığını ciddi şekilde hafife aldı.

 Platformun kendi tasarımı olan algoritmik öneri sistemlerinin (recommender systems) ve iş ortaklığı yaptıkları influencer’ların (etki sahibi kişilerin) ürün tanıtım programlarının, yasa dışı ürünlerin yayılım riskini nasıl büyüttiğini düzgün bir şekilde analiz etmedi.

Ceza Nasıl Belirlendi?

Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında “Çok Büyük Çevrimiçi Platform” (VLOP) olarak kabul edilen yapıların bu riskleri titizlikle denetlemesi yasal bir zorunluluk. Komisyon, 200 milyon Euro’luk cezayı hesaplarken ihlalin niteliğini, etkilenen AB kullanıcı sayısı açısından taşıdığı ciddiyeti ve ne kadar süredir devam ettiğini dikkate aldı. Düzgün bir risk değerlendirmesi yapmamanın, DSA mimarisinin en temel taşlarından birini yıkmak anlamına geldiği ve bunun “özellikle ağır bir ihlal” olduğu belirtildi.

Süreç Nasıl İşleyecek? Temu’ya Ağustos Sonuna Kadar Süre

Ekim 2024’te başlatılan resmi soruşturma ve Temmuz 2025’teki ön bulguların ardından bugün kesinleşen bu karar sonrasında Temu için geri sayım başladı.

 28 Ağustos 2026 tarihine kadar Temu, ihlalleri nasıl gidereceğine dair somut önlemleri içeren bir eylem planını Avrupa Komisyonu’na sunmak zorunda.

 Avrupa Dijital Hizmetler Kurulu, planı aldıktan sonra 1 ay içinde görüşünü bildirecek. Komisyon ise sonraki 1 ay içinde nihai kararını verip uygulama için makul bir süre tanıyacak.

Eğer Temu bu kararlara ve eylem planına uymazsa, gelecekte çok daha ağır periyodik para cezalarıyla (yaptırım ödemeleriyle) karşı karşıya kalabilecek.