ABD Başkanı Donald Trump ve İran yönetimi arasında, Ortadoğu’daki askeri gerilimi sonlandırmayı ve diplomatik süreci başlatmayı hedefleyen mutabakat protokolü Fransa’da imzalandı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ev sahipliğinde Versailles Sarayı’nda gerçekleşen imza töreniyle, bölgedeki dengeleri değiştirecek yeni bir dönemin kapısı aralandı.
Fransa Cumhurbaşkanı Macron, imza sonrası yaptığı açıklamada, bu anlaşmanın kalıcı barış için stratejik bir adım olduğunu belirterek, özellikle Hürmüz Boğazı’nın yeniden ticari trafiğe açılmasının küresel ekonomi ve bölge güvenliği açısından kritik önemde olduğunu vurguladı.
Washington ve Tahran yönetimleri tarafından paylaşılan protokole göre, taraflar Lübnan dahil tüm cephelerdeki askeri operasyonları derhal ve kalıcı olarak durdurma kararı aldı. Mutabakat, tarafların birbirlerine karşı güç kullanmama ve tehditte bulunmama taahhüdünü içeriyor. Anlaşma kapsamında, Basra Körfezi ile Umman Denizi arasındaki ticari geçişlerin güvenliğini sağlayan Hürmüz Boğazı, mayın temizleme çalışmalarının ardından 30 gün içinde tamamen normale dönecek.
Ayrıca ABD, 13 Nisan’dan bu yana İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını bir ay içinde sonlandıracağını ve nihai anlaşmanın ardından bölgedeki askeri varlığını kademeli olarak geri çekeceğini taahhüt etti.
Anlaşmanın ekonomik boyutunda ise İran’a yönelik uluslararası yaptırımların kaldırılması yer alıyor. ABD ve bölgesel ortaklarının, İran’ın ekonomik kalkınması ve yeniden inşası için 300 milyar dolarlık bir yatırım paketi hazırlayacağı belirtildi. Bu süreçte İran’ın dondurulmuş mali varlıklarının serbest bırakılması ve petrol ihracatına yönelik engellerin aşamalı olarak kaldırılması planlanıyor.
Nükleer program konusunda ise İran, nükleer silah geliştirmeyeceği taahhüdünü yinelerken, zenginleştirilmiş uranyum stoklarının durumu Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) gözetiminde belirlenecek bir mekanizmayla çözüme kavuşturulacak. Nihai anlaşma sağlanana kadar taraflar mevcut nükleer program statüsünü koruyacak, ABD ise bu süreçte yeni yaptırımlar uygulamayacak.
Bu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.
