Hasta Tutsakların Sağlık Hakları İçin Üç Büyük Şehirde Eylem: Tahliye Çağrıları Yükseldi

Türkiye cezaevlerinde ağır sağlık sorunları yaşayan hasta tutsakların durumuna dikkat çekmek ve tahliye edilmelerini talep etmek amacıyla İstanbul, Ankara ve İzmir’de geniş katılımlı eylemler düzenlendi. İnsan Hakları Derneği (İHD) ve Hasta Mahpuslara Özgürlük İnisiyatifi tarafından organize edilen eylemlerde, cezaevlerindeki insan hakları ihlallerine ve sağlık hizmetlerine erişim sorunlarına vurgu yapıldı.

İstanbul’da Celal Yıldırım İçin F Oturması

İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu, 760’ıncısını düzenlediği “F Oturması”nı Beyoğlu’nda bulunan dernek binası önünde gerçekleştirdi. Bu haftaki eylemde, Urfa 2 No’lu T Tipi Cezaevi’nde tutulan ağır hasta tutsak Celal Yıldırım’ın sağlık durumuna dikkat çekildi. Eylemde, “Hasta mahpus Celal Yıldırım serbest bırakılsın” yazılı pankart açılırken, hasta mahpusların özgürlüğünü ve tedavi haklarının engellenemezliğini vurgulayan talepler dile getirildi. Basın metnini İHD üyesi Taylan Bekin okudu.

Bekin, Yıldırım’ın 2 Ekim’de kalp krizi geçirdiğini belirterek, “Celal Yıldırım, kalp yetmezliği ve ileri derecede bel fıtığı hastası olup, bu rahatsızlıklara bağlı ağır sağlık sorunları yaşamaktadır. Ailesinin verdiği bilgiye göre, 2024 yılında bel fıtığı ameliyatı sonrası tedavisi devam ederken tutuklanan Yıldırım’ın sağlığı, cezaevi koşullarına bağlı olarak hızla bozuldu. 2 Ekim günü durumunun ağırlaşması üzerine götürüldüğü Hilvan Devlet Hastanesi’nde kalp krizi geçirdiği anlaşıldı ve Urfa Eyyubiye Devlet Hastanesi’ne sevk edilerek anjiyo yapıldı. Ancak hastaneye geç götürülmesi nedeniyle kalp yetmezliği geliştiği bilgisi verildi. Yoğun bakımda kısa bir süre tutulduktan sonra, tedavisi devam ederken ve doktorların enfeksiyon gelişebileceği ve bunun yaşamsal risk yaratacağı yönündeki uyarılarına rağmen hastaneden çıkarılarak cezaevine geri götürüldü” dedi.

Bekin, Yıldırım’ın kardeşinin mesajını aktararak, “En son 5 Ekim’de savcılık kararıyla annemle 5 dakikalık bir görüşmesi oldu. Onun dışında görüşemedik, bugün de tekrar cezaevine götürüldüğünü duyduk. Endişeliyiz. Sağlık durumu düzelinceye kadar tahliye edilmesini istiyoruz” ifadelerine yer verdi.

Bekin, Celal Yıldırım ve tüm hasta tutsakların yaşam haklarının korunması için kamuoyuna duyarlılık çağrısı yaptı.

Ankara’da Burhan Adsız İçin Adalet Çağrısı

Hasta Mahpuslara Özgürlük İnisiyatifi, eylemlerinin 632’nci haftasında Sakarya Caddesi’nde bir araya geldi. Bu haftaki eylemde, Van Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi’nde bulunan ve yüzde 95 engeli bulunan ağır hasta tutsak Burhan Adsız‘ın sağlık durumuna dikkat çekildi. Açıklamayı İnsan Hakları Derneği (İHD) Ankara Şube Eşbaşkanı Ömer Faruk Yazmacı okudu.

Yazmacı, “46 yaşındaki Burhan Adsız, kronik Hepatit B ve Hepatit D enfeksiyonlarına bağlı ileri düzeyde karaciğer sirozu hastasıdır. Karaciğerinin yaşamsal işlevlerini ciddi biçimde kaybetmesi nedeniyle karın boşluğunda sıvı birikmesi, yemek borusundaki damarların genişlemesi ve buna bağlı kanama tehlikesi bulunmaktadır. Ayrıca karaciğerin zararlı maddeleri yeterince temizleyememesi sonucunda beyin işlevlerini etkileyen karaciğer ensefalopatisi gelişmiştir. Bel fıtığı ve kronik ağrıları da bulunan Adsız’ın sağlık durumu sürekli uzman hekim takibi gerektirmektedir” bilgilerini paylaştı.

Adsız’ın günlük yaşamında başkasının desteğine ihtiyaç duyduğunu belirten Yazmacı, “Burhan Adsız’ın hastalığının ağırlığı 2015 yılındaki sağlık raporlarında da tespit edilmiştir. Aralık 2024’te geçirdiği ciddi mide kanaması nedeniyle yaklaşık bir hafta yoğun bakımda kalmış, vücudunda biriken sıvının boşaltılması gerekmiştir. Nisan 2025 tarihli sağlık kurulu raporunda ileri evre siroz ve yemek borusunda kanama riski taşıyan genişlemiş damarlar tespit edilerek müdahale önerilmiştir. 22 Ocak 2026 tarihli Yüzüncü Yıl Üniversitesi sağlık kurulu raporunda ise engellilik oranı yüzde 95 olarak belirlenmiş ve günlük yaşamında başkasının desteğine ihtiyaç duyduğu kayıt altına alınmıştır” diye konuştu.

Son dönemde Burhan Adsız’ın sağlık durumunun daha da ağırlaştığını ve belirgin bir biçimde kilo kaybettiğini söyleyen Yazmacı, şunları aktardı: “Yemek yemekte zorlanmaya başlamış, karın bölgesindeki şişlik ve vücudundaki sıvı birikimi artmıştır. Son hastane muayenesinde doktorlar tarafından acil karaciğer nakli gerektiği belirtilmiştir. İleri düzey sirozda yeniden iç kanama, enfeksiyon, bilinç kaybı ve diğer organların etkilenmesi gibi yaşamı tehdit eden komplikasyonlar gelişebilmektedir. Bu nedenle mevcut sağlık tablosu acil ve kesintisiz tedavi gerektirmektedir. Burhan Adsız’ın hastane sevkleri ve düzenli kontrolleri uzun süredir aksatılmaktadır. Yaklaşık bir buçuk yıl tek kişilik odada tutulmuş, ağır hastalığına rağmen gerekli sağlık hizmetlerine zamanında erişememiştir. Sağlık durumu nedeniyle daha önce infazı ertelenerek tahliye edilmişken, 2023 yılında yeniden cezaevine konulmuştur. Hastalığı giderek ağırlaşmasına rağmen Adli Tıp Kurumu Haziran 2026’da ‘hapishanede kalabilir’ yönünde değerlendirme yapmıştır. Bu karar, yüzde 95 engellilik oranı, geçmişte yaşanan ciddi kanamalar ve bugün ortaya çıkan karaciğer nakli ihtiyacı karşısında yeniden değerlendirilmelidir.”

Yazmacı, Adsız’ın infazının derhâl ertelenmesi gerektiği yönünde çağrı yaptı.

İzmir’den Neytullah Bayram İçin Hak İhlalleri Vurgusu

İHD İzmir Şubesi, hasta tutsakların durumuna dikkat çekmek için Konak eski Sümerbank önünde açıklama yaptı. “Hasta mahpuslar ölüyor susma suça ortak olma” yazılı pankartın açıldığı açıklamada İHD İzmir Şube Yöneticisi Vetha Aydın, Kocaeli Kandıra 2 Nolu F Tipi Kapalı Cezaevi’nde tutulan hasta tutsak Neytullah Bayram’ın sağlık durumuna ve maruz kaldığı hak ihlallerine dikkat çekti.

Vetha Aydın, 28 yıldır cezaevinde tutulan Bayram’ın uzun yıllardır süren tutsaklık durumu ve çeşitli cezaevlerine sürgün edilmesinden dolayı tedavilerinin tamamlanamadığına dikkat çekerek, “2015 yılında önce Osmaniye’ye, ardından Kandıra 2 Nolu F Tipi Kapalı Cezaevi’ne sevk edilmesi nedeniyle tedavisi yarım kalmıştır. Aradan geçen 11 yıla rağmen ağız ve diş tedavisi tamamlanmamıştır. Tedavinin sürdürülmesi için gerekli malzemeler temin edilmiş olmasına rağmen, uzun süre sonra çene kemiğinde erime bulunduğu gerekçesiyle implant tedavisinin yapılamayacağı bildirilmiş, buna karşın alternatif bir tedavi planı oluşturulmamıştır. Neytullah Bayram bugün çiğneme işlevini büyük ölçüde kaybetmiş durumdadır. Katı gıdaları tüketememekte, beslenmesi ciddi biçimde kısıtlanmakta ve bu nedenle sürekli kilo kaybetmektedir. Çene kemiğinde meydana gelen kayıp da geçen yılların ağız sağlığı üzerindeki ağır sonucunu göstermektedir” ifadelerini kullandı.

Sağlık sorunlarının daha önce tedavi edildiği merkezlere erişebilmesi ve ailesinin desteğinden yararlanabilmesi amacıyla Diyarbakır’a veya ailesine yakın bir cezaevine sevk edilmesi yönündeki taleplerin de karşılanmadığını belirten Vetha Aydın, “Yaşlı anne ve babasının uzun mesafe nedeniyle kendisini yıllardır ziyaret edememesi, hastalığı ve beslenme sorunları bulunan bir mahpus bakımından sosyal destekten yoksunluğu da ağırlaştırmaktadır. Neytullah Bayram’ın infazı ertelenmeli ve derhal tahliye edilmelidir. Ağız, diş ve çene cerrahisi ile gastroenteroloji uzmanlarından oluşan tam teşekküllü bir sağlık kuruluşunda bütüncül değerlendirmesi yapılmalıdır. Kilo kaybının devam etmesine izin verilmemeli, tahliyesine kadar sağlık durumuna uygun beslenme koşulları sağlanmalıdır” diye konuştu.

Bu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.