İhmal ve Kaçak Kazılar Tarihi Yok Ediyor: Şawêlyan Kilisesi Yardım Bekliyor

Diyarbakır’ın Eğil ilçesine bağlı Şawêlyan Mahallesi’nde bulunan tarihi Şawêlyan Kilisesi, bakımsızlıktan dolayı yok olma tehlikesiyle yüz yüze geldi. Dicle Nehri’nin Mahmişark Vadisi’nin yamaçlarında yer alan bu kilise, çevresindeki eski yerleşim kalıntılarıyla birlikte bölgenin zengin geçmişine tanıklık ediyor.

Mimari özellikleri, inşa tekniği ve beşik tonozlu yapısıyla 14. ve 16. yüzyıllar arasına, yani Bizans dönemine tarihlendirilen kilise için 2024-2025 yılları itibarıyla valilik koordinasyonunda haritalama ve rota süreçleri yürütülerek, bulunduğu alanın koruma ve turizm gündemine alındığı bildirilmişti. Ancak alınan bu kararlara rağmen, kaçak kazı çalışmaları ve gerekli restorasyon çalışmalarının yapılmaması nedeniyle yapı yıkılma riskiyle karşı karşıya kaldı.

Kaçak Kazılar Tarihi Dokuyu Tahrip Ediyor

Define arayışıyla yapılan kaçak kazılar, tarihi kilisenin ve çevresindeki arkeolojik dokunun ciddi şekilde zarar görmesine yol açıyor. Kilise ve çevresindeki eski yerleşim alanında kaçak kazı yapıldığına dair izler açıkça görülüyor. Kontrolsüz yapılan bu kazılar, yapının temellerine ve geçmişe dair önemli bilgiler barındıran toprak katmanlarına onarılamaz zararlar veriyor.

Kontrolsüz Ziyaretler Tahribatı Artırıyor

Dicle Nehri’ne açılan vadi boyunca uzanan Şawêlyan bölgesi, doğal güzelliğiyle dikkat çeken ve yoğun ziyaretçi çeken bir alan. Özellikle piknik amacıyla bölgeye gelen kişilerin bıraktığı çöpler, kilisenin çevresinde ve eski yerleşim kalıntılarının bulunduğu alanlarda ciddi bir çevre kirliliğine neden oluyor. Yapının geçmişteki durumunu belgeleyen çalışmalar bulunmasına rağmen, kilisenin günümüzde metruk ve kısmen yıkılmış hali, tahribatın boyutlarını gözler önüne seriyor.

Şawêlyan Kilisesi’nin tarihsel ve mimari özellikleriyle kayıt altına alınmış olmasına rağmen, bu değerli yapının korunmasına yönelik kapsamlı bir düzenleme ve uygulama henüz hayata geçirilmemiş durumda.

Bu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.