17-23 Ağustos tarihleri arasındaki hafta, dünya ve bölge tarihinde derin izler bırakan depremlere, bağımsızlık ilanlarına, askeri darbelere, katliamlara ve halkların hak mücadelelerine sahne oldu.
1999 – Marmara Depremi: Merkez üssü Kocaeli’nin Gölcük ilçesi olan 7.4 büyüklüğündeki deprem, saat 03.02’de tüm Marmara Bölgesi’ni sarstı. Resmi verilerde ilk olarak 17 bin 480 olarak açıklanan can kaybı, daha sonra Meclis araştırmasında 18 bin 373 olarak güncellendi. Deprem sonucunda yüz binlerce konut ve işyeri hasar gördü.
1945 – Endonezya Bağımsızlığını İlan Etti: Sukarno ve Muhammed Hatta, Japonya’nın İkinci Dünya Savaşı’nda teslim olmasının ardından Endonezya’nın bağımsızlığını duyurdu. Hollanda’nın sömürge yönetimini yeniden tesis etme girişimlerine karşı yürütülen özgürlük mücadelesi 1949 yılına kadar sürdü.
1979 – Humeyni’den Kürtlere Karşı Askeri Operasyon Kararı: İran’ın dini lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni, Kürtlerin özerklik talepleri ve İran Devrimi sonrasında yaşanan gerilimlerin ardından Kürtlere yönelik askeri harekat emri verdi. Rojhilat’ta (Doğu Kürdistan) yürütülen askeri operasyonlarda yüzlerce kişi yaşamını yitirdi, kitlesel tutuklamalar yapıldı ve Kürdistan Demokrat Partisi-İran yasaklandı.
1920 – ABD’de Kadınların Seçme Hakkı Kabul Edildi: ABD Anayasası’nın 19’uncu Değişikliği yürürlüğe girerek kadınların cinsiyetleri gerekçesiyle oy hakkından mahrum bırakılması yasaklandı. Ancak yürürlükteki ırkçı yasalar ve engeller nedeniyle siyah, yerli ve göçmen kadınların önemli bir bölümü bu hakka fiilen yıllar sonra erişebildi.
1919 – Afganistan Bağımsızlığını İlan Etti: Afganistan, Büyük Britanya’nın dış politika üzerindeki kontrolüne son vererek bağımsızlığını ilan etti. Bu tarihi gün, ülkede resmi olarak Bağımsızlık Günü kabul edildi.
1953 – Musaddık Hükümeti Darbeyle Devrildi: İran’ın demokratik yollarla seçilmiş Başbakanı Muhammed Musaddık, petrol sektörünü millileştirmesinin ardından ABD ve İngiltere destekli askeri bir darbeyle görevden uzaklaştırıldı. Darbenin ardından Şah Muhammed Rıza Pehlevi’nin otoriter yönetimi güç kazandı.
2003 – Bağdat’ta BM Merkezine Bombalı Saldırı: Irak’ın başkenti Bağdat’taki Canal Hotel’de bulunan Birleşmiş Milletler (BM) merkezine düzenlenen bombalı saldırıda, BM Irak Özel Temsilcisi Sergio Vieira de Mello’nun da aralarında bulunduğu 22 kişi yaşamını yitirdi. BM, bu olay üzerine 19 Ağustos’u Dünya İnsani Yardım Günü ilan etti.
1968 – Çekoslovakya İşgal Edildi: Sovyetler Birliği öncülüğündeki Varşova Paktı orduları, demokratik reformların hayata geçirildiği “Prag Baharı” sürecini bastırmak amacıyla Çekoslovakya’yı işgal etti.
1988 – İran-Irak Savaşında Ateşkes Başladı: Yaklaşık sekiz yıl süren ve büyük bir yıkıma neden olan İran-Irak Savaşı’nı durduran BM destekli ateşkes yürürlüğe girdi. Ateşkes sürecini denetlemek üzere BM İran-Irak Askeri Gözlem Grubu kuruldu.
2016 – Gaziantep’te Kürt Ailenin Düğününe Katliam: Gaziantep’in Şahinbey ilçesinde Kürt bir ailenin sokak düğününe yönelik DAİŞ tarafından gerçekleştirilen canlı bomba saldırısında 57 kişi yaşamını yitirdi. Yaşamını yitirenlerin büyük bir çoğunluğunu çocuklar oluşturdu.
1969 – Mescid-i Aksa Ateşe Verildi: Avustralyalı aşırılıkçı Denis Michael Rohan, işgal altındaki Doğu Kudüs’te bulunan kutsal mekan Mescid-i Aksa’yı kundakladı. Yangın sonucunda caminin tarihi kısımları ve Selahaddin Eyyubi dönemine ait minber büyük oranda zarar gördü.
1911 – Mona Lisa Tablosu Çalındı: Louvre Müzesi’nin eski çalışanlarından Vincenzo Peruggia, ünlü Mona Lisa tablosunu müzeden kaçırdı. İki yılı aşkın bir süre sonra İtalya’da bulunan tablo, yeniden Louvre Müzesi’ne teslim edildi.
1959 – Hawaii ABD’nin 50’nci Eyaleti Oldu: ABD Başkanı Dwight Eisenhower’ın yayımladığı bildiriyle Hawaii, resmi olarak ABD’nin 50’nci eyaleti ilan edildi. Bu süreç, yerel Hawaii Krallığı’nın devrilmesi ve adaların ABD tarafından ilhak edilmesiyle tamamlandı.
1642 – İngiltere İç Savaşı Başladı: Kral I. Charles’ın monarşi sancağını açmasıyla kraliyet yanlıları ile parlamento güçleri arasında iç savaş resmen başladı. Bu çatışmalı süreç, kralın yargılanarak idam edilmesi ve monarşinin geçici olarak kaldırılmasıyla sonuçlandı.
1921 – Faysal Irak Kralı İlan Edildi: İngiliz mandası altındaki Irak’ta Faysal bin Hüseyin, sömürgeci güçlerin gözetimi altında tahta çıkarıldı. Böylece ülkede 1958 yılına kadar sürecek olan Irak monarşisi tesis edildi.
1939 – Nazi-Sovyet Saldırmazlık Paktı İmzalandı: Nazi Almanyası ile Sovyetler Birliği arasında Molotov-Ribbentrop Paktı olarak bilinen saldırmazlık anlaşması imzalandı. Anlaşmanın gizli ek protokolleriyle Polonya ve Doğu Avrupa’nın her iki güç arasında pay edilmesi kararlaştırıldı.
1791 – Haiti Devrimi’ni Başlatan Tarihi Ayaklanma: Fransız sömürgesi altındaki Saint-Domingue’de (Haiti) köleleştirilen yüz binlerce insan, 22 Ağustos’u 23 Ağustos’a bağlayan gece büyük bir özgürlük isyanı başlattı. Bu tarihi direniş, köleliğin kaldırılması ve 1804’te bağımsız Haiti Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla sonuçlanarak tarihteki ilk başarılı köle devrimi olarak kayıtlara geçti.
Bu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.
