enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
48,8197
EURO
55,8986
ALTIN
6.784,52
BIST
13.238,70
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Yağmurlu
21°C
İstanbul
21°C
Yağmurlu
Çarşamba Yağmurlu
16°C
Perşembe Parçalı Bulutlu
20°C
Cuma Açık
23°C
Cumartesi Hafif Yağmurlu
23°C

İnsanlık tarihinin en eski veba salgını: Avcı-toplayıcı toplulukları da vurdu

İnsanlık tarihinin en eski veba salgını: Avcı-toplayıcı toplulukları da vurdu
18 Haziran 2026 10:05
A+
A-

Sibirya bölgesindeki Baykal Gölü çevresinde yürütülen arkeolojik araştırmalar, insanlık tarihinin bilinen en eski veba salgınlarından birine dair çarpıcı veriler ortaya koydu. Yaklaşık 5 bin 500 yıl öncesine ait mezarlıklarda yapılan DNA analizleri, ölümcül salgının sadece yerleşik toplumlarda değil, avcı-toplayıcı topluluklarda da yıkıcı etkiler yarattığını gösteriyor.

Çocuk ölümleri ve genetik izler

Nature dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, Angara Nehri kıyısındaki dört farklı mezarlıkta bulunan 42 kişinin kalıntıları incelendi. Dişlerden alınan örnekler üzerinde yapılan testlerde, 18 kişide vebaya yol açan Yersinia Pestis bakterisine rastlandı. Uzmanlar, örneklerdeki DNA bozulmaları göz önüne alındığında, gerçek vaka sayısının çok daha yüksek olabileceğine dikkat çekiyor.

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, salgının özellikle çocukları hedef alması oldu. İncelenen mezarlarda hayatını kaybedenlerin büyük bir bölümünün 15 yaşın altında olduğu ve bazı kardeşlerin yan yana gömüldüğü tespit edildi. Bakterinin o dönemdeki genetik özelliklerinin, çocuk bünyesinde daha ağır sonuçlar doğurmuş olabileceği tahmin ediliyor.

Salgınların kökeni ve toplumsal kabuller

Bilim insanları, veba bakterisinin bölgede yaşayan marmotlardan insanlara geçmiş olabileceği ihtimali üzerinde duruyor. Avcılık faaliyetleri sırasında temas yoluyla yayıldığı düşünülen hastalığın, Orta veya Kuzeydoğu Asya kaynaklı olduğu görüşü de bu bulgularla pekişti.

Bu yeni veriler, salgın hastalıkların yalnızca kalabalık kent merkezlerinde veya yerleşik tarım toplumlarında ortaya çıktığına dair yerleşik bilimsel kabulleri de tartışmaya açtı. Araştırma, küçük ve dağınık halde yaşayan avcı-toplayıcı toplulukların da büyük ölçekli ve ölümcül salgınlarla mücadele etmek zorunda kaldığını kanıtlıyor.

Bu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.