Adana Cezaevlerinde Ağır Hak İhlalleri: ‘Kuyu Tipi’ Tecrit ve Tedavi Hakkı Engeli

İnsan Hakları Derneği (İHD) Adana Şubesi ve Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) Adana Temsilciliği, 2026 yılı Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarını kapsayan cezaevleri hak ihlalleri raporunu açıkladı. İHD şube binasında düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna duyurulan raporda, Adana Suluca Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi ve Kürkçüler F Tipi Kapalı Cezaevi’nde yaşanan ihlallere yer verildi. Raporda öne çıkan en kritik sorunlardan biri, tutsakların hastane sevklerinin jandarma tarafından sistematik olarak dayatılan “ağız içi arama” gerekçesiyle engellenmesi oldu.

ÖHD üyesi Serhat Ökmen, özellikle Adana Suluca Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi’nin “kuyu tipi” mimari yapısının ve infaz rejiminin tutsaklar üzerinde ağır bir psikolojik baskı yarattığını vurguladı. Ökmen, tutsakların günün 23 saatini tek kişilik hücrelerde geçirdiğini, günde yalnızca bir saat havalandırma hakkına sahip olduğunu belirtti. Cezaevinde tutsak bulunan Metin Serhat’ın aktarımlarına da değinen Serhat Ökmen, “Kuyu tipi cezaevi modelinin yarattığı ağır tecrit koşulları, mahpusları ciddi bir psikolojik baskı altında bırakmaktadır. Yaklaşık iki-üç hafta önce Batmanlı Nurettin isimli bir mahpus kendisini asarak yaşamına son vermiştir. Hangi suç grubu olursa olsun mahpuslar bu tecride dayanamamaktadır” dedi.

Tedavi Hakkı Engelleniyor

Serhat Ökmen, raporda öne çıkan en kritik sorunlardan birinin de hastane sevkleri sırasında jandarma tarafından sistematik olarak dayatılan “ağız içi arama” uygulaması olduğunu ifade etti. Bu insan onuruna aykırı uygulamayı kabul etmeyen hastaların hastaneye sevk edilmediğini ve bu nedenle yüzlerce tutsağın tedavi hakkından mahrum bırakıldığı kaydedildi. Suluca ve Kürkçüler cezaevlerinde durumları ağır olanlar dahil 38 hasta tutsağın bulunduğu, “ağız içi arama” dayatması nedeniyle kronik hastalıkları bulunan ve ameliyat olması gereken tutsakların yıllardır tedavi olamadığı, sevkleri yapılan tutsakların ise ring araçlarında saatlerce kelepçeli ve sağlığa elverişsiz koşullarda bekletildiği vurgulandı. Adana Suluca 1 No’lu Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde tutulan Savaş Geçirgen’in hastaneye sevki sırasında hakaret, tehdit ve fiziksel şiddete maruz kaldığına dair gönderdiği mektuba atıfta bulunan Serhat Ökmen, Geçirgen’in mektubunda jandarmanın kendisini linç girişimine maruz bırakmaya çalıştığını, kelepçeyle yaralandığını belirttiğini söyledi.

Diğer Tespit Edilen Hak İhlalleri

Serhat Ökmen, raporda her iki cezaevinde tespit edilen diğer temel hak ihlallerini şu şekilde özetledi: “Yemeklerin porsiyonları yetersiz, kalitesiz ve besin değeri düşük; Suluca’da içme suyuna erişimde kota var ve hijyenik olmayan sorunlar yaşanıyor. Siyasi mahpuslara kitap kotası uygulanırken Evrensel ve Yeni Yaşam gibi gazete ve yayınlar keyfi olarak verilmiyor. Spor, sohbet ve atölye faaliyetlerinin süreleri kısıtlanıyor. Kurs hakları engelleniyor. Gözlem ve Sınıflandırma Kurulları eliyle keyfi disiplin cezaları verilerek mahpusların tahliyelerinin engelleniyor.”

Bu haber Mezopotamya Ajansı kaynak alınarak hazırlanmıştır.